Zoeken

De Tweede Sekse blog

feminists of the world unite!

Auteur

Hanna

Een radicaal instituut

door Hanna

Op een dag in september 2017, toen ik op bezoek was in Berlijn en het weer onverwachts zonnig bleek, besloot ik een wandeling in het park Tiergarten te maken. Ik liep vanaf het Bundeskanzleramt (het werkpaleis van Angela Merkel) langs de Spree in westelijke richting en kwam, vlak nadat ik het Haus der Kulturen der Welt gepasseerd was, een onopvallende roestbruine gedenkzuil tegen. De zuil herinnerde aan een gebouw dat op een steenworp afstand had gestaan en dat de geallieerde bommen niet heeft overleefd: het Institut für Sexualwissenschaft. De naam is bedrieglijk. Het gaat om veel meer dan een wetenschappelijk instituut. De in 1919 opgerichte onderzoeksinstelling, gevestigd in een statige villa in Tiergarten, was een plek waar in de jaren twintig revolutionaire socialisten in het geheim konden samenkomen, een plek waar homoseksuele intellectuelen hun beginnende emancipatiestrijd coördineerden en het was de plek waar voor het eerst in de geschiedenis trans mensen de medische zorg konden krijgen die ze nodig hadden.

Continue reading “Een radicaal instituut”

Advertenties

Genderneutraliteit en feminisme

door Hanna

Genderneutraliteit veroorzaakt de laatste maanden veel opwinding in de westerse media. In augustus was er veel discussie over de NS die aankondigde dat reizigers vanaf 10 december niet meer met “dames en heren” maar met “beste reizigers” aangesproken zouden worden. In dezelfde week kwam de gemeente Amsterdam in het nieuws met de genderneutrale taalgids voor haar ambtenaren. De ophef was nauwelijks tot bedaren gekomen toen het Britse warenhuis John Lewis begin september aankondigde dat de labels “boy” en “girl” uit de kinderkleding verwijderd zouden worden. Een stap die een paar weken later door de HEMA nagevolgd zou worden.

Nu is het toe te juichen dat gendernormen minder invloed krijgen op ons leven. Als niet meer zo strak is voorgeschreven welke kleding door mannen en welke kleding door vrouwen gedragen mag worden, wordt het voor transseksuele mensen in transitie en voor non-binaire mensen makkelijker en veiliger om zich in de openbare ruimte te begeven. Ook cis mensen zullen zich niet meer angstig hoeven af te vragen of ze zich wel voldoende mannelijk of vrouwelijk presenteren. Toch komen in het kielzog van dit goedbedoelde streven naar genderneutrale kleding en taal ook ideeën en praktijken mee die best eens tegen het licht gehouden mogen worden.

Continue reading “Genderneutraliteit en feminisme”

Hoopvolle trans cinema

door Hanna

Meestal loop ik niet warm voor films over trans personen. Zelfs als ze niet openlijk transfoob zijn, vliegen ze vaak alsnog uit de bocht doordat ze een exotisch spektakel van transseksualiteit maken en het trans personage als de Ander neerzetten. Daar zit je dan als eenzame trans vrouw in een bioscoopzaal vol cis mensen voor wie er geen vuiltje aan de lucht is. Zelfs het feit dat cis acteurs en actrices gecast worden als trans vrouwen en mannen zien veel cis mensen nog altijd niet als een probleem. Zo zagen we kort geleden nog Elle Fanning als een trans jongen in Three Generations en het lijkt erop dat we Matt Bomer binnenkort als trans vrouw zullen zien in de film Anything. Continue reading “Hoopvolle trans cinema”

Over essentialisme

Toen ik een veertien jaar oud trans meisje was, in een tijd waarin trans mensen alleen konden overleven door onzichtbaar te zijn, hoorde ik voor het eerst op school, tijdens Frans, over Simone de Beauvoir. Ze was nog niet zo lang dood en dus nog een tijdgenote, niet iemand uit een grijs verleden. Die eerste kennismaking met haar ideeën was schokkend en bevrijdend. Hoe vrouwen vandaag waren – hoe ze zich gedroegen, hoe ze eruitzagen, waar ze goed en slecht in waren, welke ambities ze hadden – was niet “natuurlijk”, maar het gevolg van dwingende sociale normen waaraan ze zich aanpasten: je wordt niet als vrouw geboren, je wordt vrouw. Ik vond het een radicaal en aanvankelijk ook heel vreemd idee, maar het was een idee dat me iets vrijer liet ademhalen en dat ik daarom enthousiast omarmde. Ik haatte mijn lichaam niet minder, maar de categorieën “man” en “vrouw” hadden iets minder gewicht voor me. Vrouwen waren niet wezenlijk anders dan mannen en het “eeuwig vrouwelijke”, dat vrouwen eens en voor altijd definieerde en gevangen hield in een “vrouwelijke sfeer” met “vrouwelijke bezigheden”, bestond niet. Zo werd ik feministe.

Continue reading “Over essentialisme”

Het appèl van Sarah Schulman

door Hanna

De laatste tien jaar is er in linkse activistische kringen een ander soort politieke cultuur in opkomst. Dit is een ontwikkeling die zich tegelijkertijd op Noord-Amerikaanse universiteitscampussen lijkt te voor te doen. Het gaat om een systeem van ideeën en praktijken dat wel anti-oppression politics genoemd wordt. Het is een systeem met veel nuttige gereedschappen (meestal ontleend aan het feminisme), zoals het consequent zichtbaar en bespreekbaar maken van privileges, de zorg voor sociale veiligheid in de vorm van safe(r) spaces en het plaatsen van trigger warnings bij inhoud die voor mensen met onverwerkt trauma belastend kan zijn. In veel feministische en antiracistische groepen worden deze gereedschappen met succes toegepast.

Toch zijn er ook wel problemen met deze politiek. In de praktijk wil de zorg voor veiligheid en het bewust zijn van privileges wel eens ontaarden in het bewaken van conformiteit en in regelrechte repressie. Er is dan ook de nodige kritiek uit linkse hoek. Zo is er al enkele jaren in Amerikaanse progressieve media een debat gaande over call-out culture: de gewoonte om medeactivisten die op het vlak van privileges een misstap begaan publiekelijk af te branden.

Continue reading “Het appèl van Sarah Schulman”

Trans pioniers in de pers

door Hanna

Op Delpher, een website van de Koninklijke Bibliotheek, zijn behalve gedigitaliseerde boeken en tijdschriften ook ruim 11 miljoen krantenpagina’s uit de periode 1618-1995 te doorzoeken. Het is een fractie van wat er in die periode gepubliceerd is en de collectie groeit nog steeds, maar het is toch al een enorme massa. Zo enorm, dat je mag verwachten dat je zelfs over een kleine groep als trans mensen nog redelijk veel artikelen zal vinden. Dat lijkt misschien niet zo opwindend, maar die krantenartikelen geven juist door hun tijdgebondenheid een indruk van hoe er over transgender mensen werd gedacht. Je kunt ook proberen na te gaan of dat denken is veranderd in de loop van de tijd. Is de pers respectvoller over ons gaan schrijven? Worden trans mensen zelf ook aan het woord gelaten? En zo ja, wat zeggen trans mensen dan eigenlijk over zichzelf in die historische kranten?

Continue reading “Trans pioniers in de pers”

Trans literatuur

door Hanna

If I didn’t define myself for myself, I would be crunched into other people’s fantasies for me and eaten alive. — Audre Lorde

Over trans mensen wordt de laatste jaren veel gesproken en ook veel geschreven. De wereld heeft ons ontdekt en de media zijn door ons gefascineerd, op het vermoeiende af soms. Maar we zijn nog niet bevrijd. Alle artikelen, nieuwsitems, films en boeken dragen misschien bij tot een beetje begrip bij cis mensen en dat is al heel wat. Maar voor emancipatie en bevrijding is meer nodig. Om echt te worden wie we zijn, zullen we onze eigen stem moeten ontwikkelen, we zullen onze eigen perspectieven moeten zien te vormen op die lastige lichamen van ons. Cis mensen kunnen dat niet voor ons doen.

Continue reading “Trans literatuur”

Echte vrouwen

door Hanna

De gedachte dat trans vrouwen geen “echte” vrouwen zijn, is er al sinds trans vrouwen als groep zichtbaar zijn geworden. Soms zijn we geneigd om te denken dat die gedachte binnen het feminisme tegenwoordig alleen nog bij de TERF’s (een extreme haatgroep) te vinden is, maar de afgelopen weken hebben we weer een paar voorbeelden gezien van salonfähige cisgender feministes die openlijk uiting gaven aan hun overtuiging dat ze natuurlijk niet transfoob zijn, maar…

Eerst zagen we Jenni Murray van het BBC-programma Woman’s Hour al verklaren dat ze voor LHBT-rechten is en dat ze zeker niet transfoob is, maar dat trans vrouwen zich toch niet als “echte vrouwen” moeten beschouwen. Nog nauwelijks bijgekomen van deze pijnlijke verrassing, kregen we een week later van Chimamanda Ngozi Adichie, een gevierde schrijfster en sinds kort ook voor veel mensen een feministisch boegbeeld, opnieuw te horen dat “trans women are trans women”.

Continue reading “Echte vrouwen”

Een WordPress.com website.

Omhoog ↑