door Barbara De Witte

 

We hebben het op deze blog al meermaals gehad over de pornoficatie van onze samenleving, de link met het patriarchaat en de objectivering van de vrouw. Het ontbreekt zeker niet aan wetenschappelijke studies om aan te tonen wat voor impact de steeds toegankelijkere pornocultuur heeft op de manier waarop mannen én vrouwen zichzelf en hun (seksuele) relaties beschouwen. Tenslotte puilt ook de (selectieve) media uit van opiniestukken omtrent het onderwerp. Wat echter opvalt is dat de mainstreammedia zelden posities inneemt en opvallend weinig linken legt tussen de, intussen genormaliseerde, pornocultuur  en perverse faits divers.

Wat de steeds groeiende pornocultuur betreft, spreken de cijfers boekdelen: volgens sensoa, heeft 40% van de Vlaamse 8 tot 12-jarigen reeds naaktbeelden op internet gezien en het blijkt vandaag de dag de meest normale zaak dat onze 11 à 12-jarige pubers zelf op zoek gaan naar seksuele beelden op het net[1]. Wel goed, onze kinderen leven nu éénmaal in een wereld waarin het moeilijk wordt informatie achter te houden en ondanks de filters en antivirus-beschermingen, is het gewoonweg onmogelijk om als ouder de bovenhand te houden. Er wordt wel eens geargumenteerd dat dat nog niet zo’n slechte zaak is. Dat dat deel uitmaakt van de seksuele opvoeding want in de praktijk zijn jongeren nu ook vaker rijp om te gaan experimenteren. Het ene werkt het andere uiteraard in de hand en dat is nu net het probleem maar heel veel oproer blijkt dat kennelijk niet in de hand te werken.

Naar goede gewoonte durfde Telefacts het controversiële onderwerp van porno-verslaving bij jongeren en de gevolgen hiervan in 2014 even aan te kaarten[2]. Calum, 19jaar, getuigde in de uitzending “Verstand op Porno” van zijn verslaving en de impact hiervan op zijn seksuele prestaties en verhouding tot , ik citeer, “doorsnee meisjes”. “Die meisjes zijn niet zo goed als de pornomeiden. Ze zijn niet zo ervaren en willen meestal niet zo extreem gaan. Ik kan er dan ook niet van genieten,…” vertelde Calum. Het onderzoeksteam van de universiteit van East London dat zich sinds kort in het onderwerp verdiept, gaf aan dat onderzoek naar de impact van pornoverslaving op de hersenen hooguit alarmerend is. Er is inderdaad evidentie gevonden voor de correlatie tussen de tijd die iemand spendeert aan het kijken naar porno en het functioneren van wat de reward circuity in je hersenen heet en dopamine loslaat in het lichaam[3]. Samengevat: Hoe meer en hoe vaker men naar porno kijkt, hoe minder dopamine wordt vrijgegeven in het lichaam. De “kick” blijft uit en de oneindige zoektocht naar grotere prikkels begint. Op langer termijn zorgt een fysieke verandering in de hersenen er zelfs voor dat men de controle over de eigen impulsen verliest. Wat betreft internetporno blijkt het effect nog sterker te zijn omdat men hier, in vergelijking met andere pornokanalen, makkelijker en sneller extra prikkels kan opzoeken.

Nu zal u wellicht denken dat het al ver moet gaan om tot een verslaving te komen en dit uiteindelijk maar een minderheid betreft. Wel, als we de cijfers mogen geloven, lijkt de trend nu toch wel gezet. Hoe jonger kinderen toegang krijgen tot internetporno, hoe groter de kans dat daar ook een zekere verslaving uit volgt. Nu is het niet enkel de hoeveelheid dat telt maar ook de “kwaliteit”. Wat is de boodschap dat door de porno-industrie wordt meegegeven? Hoe worden mannen en vrouwen hierin gerepresenteerd? Gail Dines, professor Sociologie en Vrouwen Studies in Boston, heeft er haar mond vol van. Haar interventie in TEDx[4] vat haar bevindingen perfect samen en is alvast de moeite waard om even te bekijken. Dines volgt de evoluties van de porno-industrie op de voet en kan niets anders dan vast te stellen dat de seksualisering van vrouwen en, in mindere mate, van mannen, de laatste jaren angstaanjagende proporties aanneemt. De beelden van geïdealiseerde vrouwen en mannen die op pornosites meegegeven worden geven mee vorm aan de manier waarop vrouwelijkheid en mannelijkheid worden geconceptualiseerd. Ook de manier waarop de (machts-)relatie tussen mannen en vrouwen op het scherm wordt weergegeven, beïnvloedt het gedrag van pornogebruikers in het dagelijkse leven. Een aantal minuten op het net volstaat om tot het besef te komen dat misogyne en gewelddadige scènes gewoon voor het rapen liggen en eerder de norm dan de uitzondering vormen. Vrouwen worden als passieve wezens afgebeeld en wat zij te verduren krijgen in sommige filmpjes overstijgt de meest perverte verbeelding. Dit is wat de 40% van onze 8 tot 12-jarige Vlaamse jongeren dagelijks voorgeschoteld krijgen.

Hoe zit dat dan met de nieuwe cyber-generatie? Is de tijd reeds gekomen om zich echt zorgen te maken ? Ik denk van wel en mijn gevoel wordt tegenwoordig maar al te vaak bevestigd. Het aantal faits divers die mij de stuipen op het lijf jagen, blijkt de laatste jaren alsmaar toe te nemen. Een aantal van hen blijven mij in het bijzonder bij zoals het verhaal van de 13-jarige jongen die in 2014 voor het Engels hof verscheen nadat hij schuld pleitte voor de verkrachting van zijn 8-jarige zusje. De jongen vertelde de politie dat hij na het bekijken van porno bij een vriend, een aantal standjes wou uittesten en zijn zusje uitkoos omdat zij wellicht te jong zou zijn om zich er achteraf iets van te herinneren[5]. Meer recentelijk verschenen twee jongens van twaalf voor de rechtbank in Sydney nadat zij schuldig werden bevonden van verkrachting op een 6-jarig meisje. De feiten vonden tot tweemaal toe plaats in de toiletten van hun school[6]. Eveneens in mei dit jaar, werd een meisje van 14 door twee 16-jarigen verkracht op een feestje in Washington. Er werden foto’s genomen en op snapchat gedeeld[7]. Ook dit blijkt een nieuwe trend te zijn. Jonge misdadigers kicken niet enkel op het verkrachten maar vinden het bovendien ook nog plezierig om er mee op te scheppen op sociale media. De gevolgen en risico’s voor zichzelf verliezen zij hierbij kennelijk uit het oog. Een aanwijzing voor het feit dat deze daden genormaliseerd lijken te zijn en jongeren helemaal niet stilstaan bij het feit dat zulk gedrag in het echte leven strafbaar is.

Indien u dacht dat dergelijke feiten enkel ver van huis plaatsnemen waar criminaliteit doorgaans frequenter is en jongeren kwetsbaarder zijn, is niets minder waar. Ook in Nederland, Frankrijk en België heeft men de laatste jaren zorgwekkende gevallen gekend. In 2015 dook het verhaal op van twee jongens, de ene 11, de andere 6 jaar oud, die twee meisjes hadden aangerand in de omgeving van Bergen[8]. Kort daarna werd in dezelfde gemeente een 8-jarig meisje verkracht door 4 jongens van 11 tot 13 jaar oud[9].

Wellicht is dit alles slechts het topje van de ijsberg. Hoe jonger de slachtoffers, hoe moeilijker het voor hen is om hulp te zoeken laat staan om een klacht in te dienen. Angst, schaamte, onbegrip en ongeloof vanuit de omgeving zijn vaak voldoende om een jong slachtoffertje de mond te snoeren.

Of de link bewezen is tussen het toenemend seksueel geweld bij een steeds jonger publiek dat kennelijk vroeger en vaker met porno wordt geconfronteerd, blijft de vraag maar de tendensen op beide vlakken blijken wel de zelfde richting in te slaan en dat is op zen minst onrustwekkend. Tot op heden lijkt de kwestie echter weinig aandacht op te wekken en wat mij wakker houdt, is dat de kans alweer bestaat dat het onderwerp taboe blijft en een mogelijke link tussen porno en geweld in de doofpot gehouden wordt om de zoveelste polemiek rond de vrije toegang tot porno en de nood aan controle op wat de porno-industrie de wereld instuurt, te voorkomen. Of is het dat dit soort nieuws alweer snel oud nieuws zal worden? Mij lijkt het alvast verstandig om hier even bij stil te staan vooraleer ook dit fenomeen deel gaat uitmaken van de mainstream-cultuur waarin onze kinderen opgroeien. Om met de woorden van een oude bekende af te sluiten: “Ce qu’il y a de scandaleux dans le scandale, c’est qu’on s’y habitue…” (Dixit Simone de Beauvoir). U bent gewaarschuwd.

[1] http://www.seksualiteit.be/voorlichting/jongeren-online/porno-en-seksualisering

[2] https://vtm.be/telefacts-zomer/verstand-op-porno

[3] J. Gallinat & S. Kühn. 2014. Brain Structure and Functional Connectivity Associated with Pornography Consumption. The Brain on porn. JAMA Psychiatry, (7)71, 834-827.

[4] https://www.youtube.com/watch?v=_YpHNImNsx8

[5] https://www.lifesitenews.com/ajax/email-article/news/13-year-old-boy-pleads-guilty-after-trying-out-porn-moves-on-8-year-old-sis

[6] http://www.skynews.com.au/news/national/nsw/2017/05/19/boys-accused-of-raping-six-year-old-girl.html

[7] http://fox59.com/2017/05/31/photos-of-14-year-old-girls-rape-shared-on-snapchat-police-say/

[8] http://www.rtl.be/info/belgique/faits-divers/deux-jeunes-soupconnes-de-viol-sur-deux-fillettes-a-boussu-737010.aspx

[9] http://www.laprovince.be/1326554/article/2015-07-06/une-fillette-de-8-ans-agressee-sexuellement-par-4-garcons-au-quartier-de-l-allia

Advertenties