13340257_604331863057545_1865142665575056714_odoor Mishandrist

Hoe kan je een trans(1) bondgenoot zijn?

Omdat we allemaal hippe mensen zijn, willen we natuurlijk altijd mee kunnen met de hot topic van het moment. En zoals ik een kennis onlangs hoorde zeggen: transgender zijn is een trend.

En dat is meteen grove misvatting nummer één.

Transgender zijn is allesbehalve een ‘trend’. Trans(gender) personen(2) bestonden gisteren al, we bestonden vorige eeuw, we bestonden eigenlijk altijd al. Ik zou artikels, hoofdstukken, hele boeken kunnen schrijven over trans personen doorheen de geschiedenis, maar Leslie Feinberg is me daar al voorgegaan met de absolute aanrader ‘Transgender Warriors’.

Nee, vandaag wil ik het hebben over hoe je als hippe medemens nóg hipper kan worden en transinclusief kan handelen. Of in woorden die de niet-Social Justice Warrior bekender in de oren klinkt: wat doe je best wel of net niet als je een trans persoon tegen komt?

1. Don’t ask about them genitals.

Met voorsprong op de eerste plaats: vraag niet naar wat er in iemands broek zit. Je vraagt dat meestal ook niet aan cis mensen (3), waarom zou je het dan wel aan trans mensen vragen?

We zijn er ons absoluut van bewust dat wij trans personen onweerstaanbaar zijn, maar een vraag naar wat er zich nu eigenlijk down south bevindt, is ongepast. Als we willen dat je het weet, zullen we je het wel vertellen.

2. Van hetzelfde kaliber: “Welke operaties heb je allemaal al gehad?”

Ten eerste impliceert deze vraag dat je als trans persoon operaties moet ondergaan om als transgender erkend te worden. Hoever iemand erin gaat om haarzijn lichaam te doen overeenkomen met hoe de maatschappij zegt dat een bepaald gender er uit moet zien, is de keuze van die persoon en enkel die persoon.

Als een trans vrouw zich gelukkig voelt met gezichtsbeharing, platte borstkast en een penis, dan is ze nog steeds helemaal vrouw. Als een trans man enkel aan een hormonenbehandeling begint to get that mad muscle, dan is dat oké. Als een non-binair trans persoon graag erg mannelijke kleren draagt maar zich identificeert met een vrouwelijk/feminien gender, steun haar dan.

‘Hoe ver’ iemand zit in haarzijn transitie (of hoe ver je wilt gaan) is de keuze van de persoon die elke dag 24/7 met haarzijn lichaam moet leven. En al de rest heeft daar (vergeef me het woordgrapje) geen bal mee te maken.

Ten tweede: zie uitleg bij tip nummer 1. Onze lichamen zijn geen afgekapte handen op sterk water. We vinden het doorgaans niet zo aangenaam om als levend studieobject behandeld te worden.

3. “Mannen lakken hun nagels niet, dus als je een échte man bent, mag je dat niet meer doen.”

De meeste trans personen vechten heel hun leven tegen het genderhokje waar ze bij geboorte werden ingeduwd. We zijn dus écht niet van plan om van krap hokje A naar nog krapper hokje B te wandelen.

Hetzelfde geld voor de opmerking ‘je zal er pas uitzien als een echte vrouw wanneer je X doet’. Iemand die zich identificeert als vrouw is een vrouw, ongeachte haar gedragingen, kleren, taalgebruik, beroep, … Met dit soort uitspraken verheerlijk je cisseksisme (4). Je impliceert namelijk dat een cis lichaam het summum van alle lichamen is maar – plot twist! – trans lichamen zijn ook mooie, goede lichamen.

4. Respect our pronouns!

Er is niets zo frustrerend als aan een transitie beginnen en dat de mensen in je omgeving (bewust) de verkeerde voornaamwoorden gebruiken. Dit geeft direct het signaal: “Ik hoor wat je zegt, Ik versta wat je zegt, maar ik vind dat wat onnozel dus ik blijf je gewoon ‘haar’ noemen.” Zijhij gelooft niet dat je een trans persoon bent en weigert mee te gaan in wat zijhij een illusie vindt.

Het spreekt voor zich dat iemand die onze genderidentiteit actief in twijfel trekt ons niet veilig doet voelen. Dat betekent natuurlijk niet dat we verwachten dat je van vandaag op morgen naadloos overgaat van ‘hij’ naar ‘zij’. Missen is menselijk, luidt die mooie alliteratie. Voor de meeste trans personen volstaat het te weten dat je probeert.

Bijkomende tip: word niet boos wanneer we je verbeteren.

Bonus: weet je niet zeker welke voornaamwoorden je moet gebruiken? Vraag het aan die persoon (en niet hun moeder/ liefje/ huisdier)!

5. In dezelfde lijn: vraag niet naar onze ‘echte’ naam.

Onze echte naam is degene die we hebben meegedeeld bij het kennismaken. Tenzij je ons voor het eerst zag in een hardcore BDSM dungeon waar we onder een schuilnaam mensen letterlijk aan het lijntje houden, natuurlijk. In dergelijke omstandigheden zijn aliassen niet ongewoon.

Maar over het algemeen: je gebruikt de naam die de persoon in kwestie aangeeft. Die obsessie met de naam op je geboortecertificaat is ook zo dubbel; als een cis persoon van de naam Bartholomeüs ervoor kiest om door het leven te gaan als ‘den Bart’ is hem dat gegund. Hetzelfde moet opgaan voor trans personen.

Dus, zoals mijn moeder zegt: als het beestje maar een naam heeft. (En gebruik dan de naam die het beestje zelf verkiest.)

6. Out ons niet tegenover andere mensen.

Dit lijkt opnieuw vanzelfsprekend, maar blijkbaar denken mensen dat de genderstatus van een trans persoon publiek goed is. Als Marie-José van twee huizen verder jou in vertrouwen vertelt dat ze op vrouwen valt, komt dat de komende buurtvergadering niet op de agenda. Net hetzelfde geldt voor iemands gender (of waar iemand staat in hun transitie).

7. “Ah! Ken je dan……”

Ik weet dat het héél vreemd klinkt, maar trans personen hebben geen zendertje in hun hoofd waarmee ze volautomatisch telekinetische boodschappen naar elkaar kunnen doorsturen. Er bestaat dus weinig kans dat we die ene kerel – excuseer, vrouw – kennen die je ooit eens was tegengekomen in de jaren stilletjes.

Bovendien uit je de persoon in kwestie als trans persoon, wat – zoals je hierboven hebt geleerd – not done is.

Als iemand wél weet van een ondergronds netwerk van trans personen die op magische wijze contact hebben met elkaar, mag je hun altijd vragen waarom ze mij niet hebben uitgenodigd.

8. “Waar plas je dan eigenlijk?”

Meestal in de toiletten. Een enkele keer eens in de bosjes, als ik verdwaald ben tijdens een boswandeling in de Noorse fjorden.

9. Gender en seksuele/romantische voorkeur staan los van elkaar.

Nog zo’n populaire vraag is “Val je dan op mannen of op vrouwen?” Niet alleen kan die vraag ongepast zijn afhankelijk van je relatie met de persoon (aan je werknemer vraag je bijvoorbeeld niet of je Piet Jans-Not wel een snelle vindt), ook is die vraag irrelevant. Iemands eigen gender heeft weinig te maken met het gender waartoe zijhij zich aangetrokken voelt.

Wat wel kan gebeuren, natuurlijk, is dat een trans persoon haarzijn seksualiteit ook in vraag gaat stellen en realiseert dat zijhij misschien niet alleen op mannen valt, maar ook op vrouwen. Of op geen enkel gender. Of enkel seksuele of enkel romantische relaties wilt aangaan. Dat kan allemaal (en is helemaal oké).

Het hangt echter niet samen met het gender. Seksuele en/of romantische aantrekking is wat je zoekt (of niet) in een ander. Je eigen gender zit in jezelf.

10. “Wat ben jij goed gelukt, zeg!”

Contrary to popular belief zijn trans personen mensen en geen hedendaagse Frankenstein-monsters. We zijn gewoon personen als elk ander, die misschien wel en misschien niet één of meerdere medische ingrepen ondergaan.

Nota: een operatie voor trans personen is wel degelijk een medische ingreep. Dat is niet hetzelfde als plastische chirurgie! Dat geldt dus ook voor borstvergrotingen bij trans vrouwen of andere trans personen die een borstvergroting wensen in kader van hun transitie.


Misschien heb je nu meer vragen dan je had voor je begon te lezen. En dat is oké! Als je jezelf niet kan bedwingen en een vraag moet stellen, doe dat dan met respect. Iedereen heeft het recht om een vraag niet te beantwoorden; trans personen hebben dat recht ook! De mensen van het transgender infopunt (http://transgenderinfo.be/) en het UZ genderteam (http://www.uzgent.be/nl/zorgaanbod/mdspecialismen/CSG/Paginas/default.aspx) staan ook altijd klaar om je verder te helpen.


Als je zelf twijfelt over je gender, zijn er een aantal plaatsen waar je terecht kan:

Anders Gewoon

Regenbooghuis Limburg, Meldertstraat 38, 3500 Hasselt
andersgewooninfo@gmail.com
http://www.anders-gewoon.be
https://www.facebook.com/anders.gewoon
Wanneer: elke tweede vrijdag van de maand om 20u
Waar: in het café van het Regenbooghuis Limburg in Hasselt.
Rolstoeltoegankelijk.
Mogelijkheid tot omkleden indien gewenst.

Gender Contact West-Vlaanderen

Wanneer: elke vierde vrijdag van de maand, om 20u
Waar: in het ‘Levenshuis’, CGSO Brugge, Koningin Elisabethlaan 92, 8000 Brugge
gendercontactwvl@gmail.com
http://www.facebook.com/Gender.Contact.WVL
Rolstoelgebruikers nemen best op voorhand contact op.
Mogelijkheid tot omkleden indien gewenst.

GenderaXept

genderaXept@gmail.com
T 0472/500958 of 056/374008
https://www.facebook.com/groups/GenderaXept/
Wanneer: elke derde donderdag van de maand van 19 uur tot 23 uur
Waar: tSAS, Twee-Bruggenstraat 30, 8530 Harelbeke
Rolstoeltoegankelijk.
Mogelijkheid tot omkleden indien gewenst.

Gender Express

Casa Rosa, Kammerstraat 22, 9000 Gent
genderexpress@live.be
http://www.facebook.com/GenderExpress
Wanneer: elke tweede woensdag van de maand om 20u
Waar: in het Salon (apart zaaltje) in de Casa Rosa in Gent.
Rolstoeltoegankelijk.
Mogelijkheid tot omkleden indien gewenst.

GenderFlux

Het Roze Huis, Draakplaats 1, 2018 Antwerpen
genderflux@ymail.com
T 03/2880084
http://genderflux.blogspot.be/
https://www.facebook.com/Genderflux
Wanneer: GenderBending praatcafé, elke tweede zaterdag van de maand om 20u. (Onthaal nieuwe leden: 19u00 en start bijeenkomst: 20u00)
Waar: in café Den Draak in Antwerpen.
Rolstoeltoegankelijk.
Mogelijkheid tot omkleden indien gewenst.

Gewoon Doorgaan

Het Roze Huis, Draakplaats 1, 2018 Antwerpen
info@gewoon-doorgaan.com
http://www.gewoon-doorgaan.com
Wanneer: elke derde vrijdag van de maand om 20u
Waar: verzamelt in café Den Draak, om 20u gaat men naar de eerste verdieping in een apart zaaltje.
Rolstoeltoegankelijk (enkel café, niet het zaaltje boven).
Mogelijkheid tot omkleden indien gewenst.

Jongensdromen

Jongendromen is er voor en door transmannen.

Het Roze Huis, Draakplaats 1, 2018 Antwerpen
samueldali@skynet.be ofJefke.verhaegen@telenet.be
T: Samuel Dali 0496/62.47.84
https://www.facebook.com/groups/309040302611971/
http://www.jongensdromen.strikingly.com
Wanneer: elke eerste zaterdag van de maand om 20u
Waar: Het Roze Huis, Draakplaats 1, 2018 Antwerpen
Rolstoeltoegankelijk (enkel café, niet het zaaltje boven).
Mogelijkheid tot omkleden indien gewenst.

Tgender – Transgenders regio Denderstreek

https://www.facebook.com/tgenderdender
http://www.tgender.be
Wanneer: iedere laatste vrijdag van de maand vanaf 20u tot 23u (start 30/10/2015)
Waar: Aalst (exacte locatie volgt)

TGV-West

Tweemaandeljkse bijeenkomsten in Brugge, telkens op zaterdag vanaf 14u.
Wie een bijeenkomst wil bijwonen, zendt vooraf een mailtje naar
devrouwvanmijnleven1@telenet.be.
http://www.tgv-west.be

T-jong

(jeugdbeweging voor transgenders, voor 16-30 jarigen)
Casa Rosa, Kammerstraat 22, 9000 Gent
T-jong@weljongniethetero.be
http://www.t-jong.be
T-jong organiseert verschillende activiteiten, die je op hun website kan terugvinden.

Transgenderkring Vlaams-Brabant

Diestsesteenweg 24, 3010 Kessel-Lo
info@transgenderkring-vlaams-brabant.be
http://transgenderkring-vlaams-brabant.be
https://www.facebook.com/pages/Transgenderkring-Vlaams-Brabant/
Wanneer: elke eerste donderdag van de maand
Waar: Roze Huis in Kessel-Lo (café Rocco), vanaf 19u.


Eindnoten

(1) Samen met FEL heeft Mishandrist bewust ‘trans(gender)’ zonder asterisk gespeld. Dit omdat het woord ‘trans(gender)’ een parapluterm is die sowieso non-binaire genders omvat, maar ook omdat ‘trans*(gender)’ vaak wordt gebruikt om de ervaringen van trans personen te sussen, en zeer specifiek die van AMAB trans personen.

(2) Mishandrist kiest ervoor om het woord ‘trans(gender)’ als een adjectief te behandelen omdat trans personen in de eerste plaats personen zijn, en pas daarna trans(gender).

(3) Cis(gender) persoon: iemand die bij de geboorte als meisje of jongetje wordt bestempeld en zich in het latere leven ook zo voelt.

(4) Cisseksisme: de aanname dat iemands gender altijd overeenkomt met het gender waarmee deze persoon bij de geboorte werd bestempeld. Enkele eenvoudige voorbeelden: alle mannen hebben een penis. Echte (trans) vrouwen scheren zich. etc.

Zie ook