No one fights to become a prostitute against all the odds.
She is prostituted when the odds beat her.

—Catharine MacKinnon

Whorephobia is één van een reeks nieuwe termen die opduiken in het feminisme. Sommige van die nieuwe termen zijn nuttig, andere minder. Whorephobia betekent een fobie voor prostituees. Het kan wijzen op een stigma, op discriminatie en dergelijke. Is dit een nuttige politieke term?

De term whorephobia komt oorspronkelijk uit het kamp van de pooiers en andere verdedigers van prostitutie, de zogenaamde “harm reduction” stroming. Het idee erachter is dat het allemaal wel een stuk beter zou gaan met prostituees moest er niet zo’n groot stigma zijn in de maatschappij. En die vervelende feministes moeten ook ophouden met deze vorm van “seksualiteit” te stigmatiseren. Whorephobia volgt op een lange reeks van andere termen zoals homofobie en transfobie. Het is echter niet omdat we die termen serieus nemen dat we dat dan per definitie ook moeten doen met whorephobia.

Nu zou er inderdaad een stigma kunnen zijn. Een stigma op bepaalde groepen reduceert sterk het welzijn van die groepen, maakt hen kwetsbaar voor discriminatie en dat zet misschien de deur open voor verdere onderdrukking. Er is maar één maar. Er is zodanig veel geweld op prostituees in de prostitutiesector dat eender welk effect van stigma in de rest van de samenleving maar een heel klein onderdeel kan vormen van de problemen die prostituees ondervinden.

Het is niet door “stigma” dat de mortaliteitsgraad van prostituees zoveel hoger ligt dan de rest van de samenleving. Het is niet door “whorephobia” dat zoveel pooiers en klanten seksueel en fysiek geweld uitoefenen op prostituees. Stigma is niet de oorzaak dat er zoveel meisjes, minderjarig, terechtkomen in deze sector, laat staan dat het een verklaring is voor de mensenhandel die er vaak toe leidt.

Nu zou men nog kunnen argumenteren: zonder stigma zou het beter zijn. En dat is juist. Los van alle andere problemen, bestaat dat stigma vast wel in de meer conservatieve delen van de maatschappij. Alle discriminatie die prostituees meemaken is aan te pakken, ook de lichtere vormen in de maatschappij. We moeten ons echter afvragen of dat hetgeen is waar we ons op moeten richten. De term whorephobia lijkt eerder bedoeld om de aandacht weg te houden van het echte geweld.

Behalve in de rest van de samenleving is er dan nog de feministische beweging. Nog nooit echter heb ik daar enige “whorephobia” gezien. En juist daar komt de beschuldiging terecht: bij aanhangers van het feministische model voor prostitutie dat in Zweden en Noorwegen ingang heeft gevonden.

Hoewel de term op zich onzinnig is, wordt die toch overgenomen door mensen die geen rekening (willen) houden met de werkelijke uitbuiting in de sector. Als we die uitbuiting negeren, dan komen we inderdaad uit bij een groep feministes die lijken te “discrimineren”. Feministes zijn echter niet verantwoordelijk voor het geweld op prostituees. Pooiers en klanten wel, en het is uit die hoek, klakkeloos overgenomen door meer liberale feministische denkers, dat de term whorephobia komt.

Discriminatie is een term die veel te vaag is om politiek nuttig te zijn. Waar het ons om te doen is, is analyseren op welke groepen er een negatieve kracht wordt uitgeoefend: welke groepen worden onderdrukt, en door wie? Wie heeft er eigenlijk de macht om prostituees onderdrukt te houden? Er zijn mensen die hopen winst maken ten koste van prostituees. Welke logische handelingen stellen zij om hun winsten te beschermen?

Als feministes moeten we zorgvuldig zijn in onze analyses en geen genoegen nemen met vage lijstjes met discriminaties. Er is een reden dat het slecht gaat met prostituees en dat is niet door “stigma”. Dat is omdat prostituees onderaan onze seksklasse staan, de laagste groep binnenin een groep die al patriarchaal naar de onderkant is geduwd. Prostitutie wordt in stand gehouden voor patriarchale doeleinden: zodat mannen altijd en overal een vrouw kunnen kopen en gebruiken. Daarom zullen die problemen inherent blijven bestaan tenzij we die hele hiërarchie afschaffen en ons verzetten tegen deze patriarchale logica. Enkel op die manier kan het werkelijk beter gaan met prostituees. Daarom is werken aan een uitstapregeling ook zoveel nuttiger dan proberen een inherent gewelddadige sector nog een beetje te verbeteren.

Whorephobia is geen nuttige term voor feministes. Die is enkel nuttig voor pooiers en andere groepen die graag de aandacht weghouden van het geweld dat prostituees meemaken en doen alsof een of ander vaag stigma plots verantwoordelijk zou zijn voor alle problemen.

Advertisements