door Aya Sabi. Overgenomen met toestemming van de blog van Bleri Lleshi.

aya-sabi

De verschrikkelijke massa-aanranding in Keulen is angstwekkend. Maar toont tegelijk de realiteit aan voor vele vrouwen (om niet te zeggen allemaal) aan. Een vrouw – hoe ze zich ook kleedt of gedraagt – wordt op deze momenten als publiek domein beschouwd. Niet meer dan een lichaam dat bepoteld en schaamteloos aangerand kan worden. Veel meer dan de lichamelijke grens die overschreden wordt, is er de psychologische machteloosheid dat een vrouw niet zelf over haar lichaam mag beschikken.

Achteraf is het makkelijk zoeken naar excuses waarom dit gebeurt. Laf wordt er gewezen naar vrouwen of naar minderheden. Het rokje was te kort. Ze lachte te luid. Het zal wel door zijn cultuur komen. Laf is dit omdat het de echte redenen achter een aanranding bagatelliseert en ontkent. Allereerst is er een aanrander die aanrandt. Niets meer en niets minder. Dat is de reden.

Maar er is nog meer. Veel meer.

Het is het wereldbeeld waaraan we hardnekkig vasthouden dat ervoor zorgt dat deze gevallen wijdverspreid voorkomen. Te verspreid. De cijfers liegen niet. Eenieder die dit debat verschuift naar een debat over vluchtelingen, een verschil in waarden of naar een gedragscode bij vrouwen, is te laf om de echte oorzaken te erkennen en zo ook het probleem mee aan te pakken.

Achteraf zoeken we naar kleine foutjes in de kleding of het gedrag van de vrouw. Hiermee praten we voor een deel goed wat er gebeurd is. Dat de burgemeester van Keulen het durft om met een belachelijke gedragscode voor vrouwen te komen, is pijnlijk. Maar tegelijk bewijst het hoe geïnternaliseerd en wijdverspreid seksisme in ons denken is. Laat u niet wijsmaken dat de lengte van je rok iets zal veranderen aan dit probleem. Ook in landen waar vrouwen volledig bedekt rondlopen, vinden deze gebeurtenissen plaats. Je gedrag zal niets veranderen aan het gedrag van de ander. En het gedrag van een ander is zijn verantwoordelijkheid. Niet de onze.

Even voor de duidelijkheid: de burgemeester van Keulen is een vrouw. Dat maakt de situatie nog pijnlijker. Dit onderwerp is van iedereen en iedereen draagt dezelfde verantwoordelijkheid om ongeoorloofd gedrag te veroordelen. Maar vooral te voorkomen en met zulke uitspraken van een vrouw in zo’n belangrijke positie komen we geen millimeter verder. We wandelen juist achteruit.

De weegschaal is niet meer in evenwicht. Niet alleen leggen we achteraf bewust of onbewust een verantwoordelijkheid bij de vrouw en haar waarschijnlijke gebrek aan bescheidenheid. Nee, ook verlichten we zelfs de schuld bij de man. De man die lijdt onder zijn behoeften. Hij kan er niets aan doen. Dat is zijn natuurlijke aard als jager. Het is zijn instinct dat bovenkomt. Wat een bullshit. Neen is neen in elke taal.

Daarbij hebben vrouwen wereldwijd niet het vermogen om zich naar wens te kleden en hun lichaam op te eisen. We mogen niet eens bepalen welk deel van ons lichaam gezien en niet gezien mag worden. Waarom zouden we dan in staat zijn te bepalen wat aangeraakt mag worden en wat niet? En vooral: door wie. Een gebod om je te bedekken, een gebod om je te ontbloten. Talrijke voorbeelden wereldwijd beperken de vrouw in haar recht om haar lichaam op te eisen.

Sommige mensen hebben ook alleen de reflex om respect te tonen voor andere mannen en niet voor de vrouw als iemand die onafhankelijk is. De vrouw is altijd de dochter, vrouw of zus van een man. En je respecteert de vrouw omwille van haar vader, broer of man en niet om wie zij zelf is. Vrouwen die geen mannen hebben in hun omgeving zijn van iedereen?

En dan zijn er altijd van die filmpjes die circuleren tegen seksuele intimidatie, waarvan een van de brutale jongens beseft dat het meisje tegen wie ze aan het roepen zijn, zijn zus is. Met als slogan: ” Stel dat het je eigen zus is?” Dus je kan je pas inbeelden wat seksuele intimidatie is als je medelijden hebt met haar broer die in zijn trots geschaad is? Dus door de ogen en gevoelswereld van een man. Tenenkrommend. Hoe goedbedoeld die filmpjes ook zijn, ze voegen niets toe aan het debat rond vrouwenrechten. Ze hebben juist een averechts effect omdat ze vaak opvattingen over het vrouw-zijn benadrukken.

Ik kan nog lang doorgaan, maar ik stop hier. U begrijpt wel dat er veel werk aan de winkel is. Al de dingen die ik heb aangehaald, zijn genoeg om een heuse mentaliteitswijziging op te eisen. Zo kan het niet langer verder. Keulen is maar een voorbeeld van de dagdagelijkse, verzwegen realiteit en schaamte voor velen. Laten we dit onderwerp afstoffen.

Dat we niet meer mogen lachen
Werd ons in de zomer van ons leven
Jong en meedogenloos schoon
Verteld

Maar wij, vrouwen,
Hebben ons lachen al verloren
Verliezen ons hoeden
En we worden achtergelaten
Waar we niet meer gevonden willen worden

Op elke doodlopende straat
Vindt u wat ons werd afgenomen
Onder het stof van schaamte
En een verzwegen verleden

Maar wij,
Wij lachen toch.

Aya Sabi is columniste