een anonieme bijdrage

Disclaimer: de hier verkondigde visies en gevoelens rond abortus, zwangerschap, moederschap, het krijgen van kinderen, etc. zijn van mij persoonlijk. Ik heb respect en begrip voor iedereens gevoelens rond deze moeilijke onderwerpen, maar ik ben ook van mening dat de ervaringen, gevoelens, ideeën, meningen, van mensen die een vagina/baarmoeder/eierstokken bezitten (of bezaten) het meeste gewicht (zouden moeten) hebben in deze debatten.

In oktober 2015 ben ik geconfronteerd met een ongeplande en ongewenste zwangerschap. Om de context te schetsen, zal ik eerst wat details over mezelf geven. Ik ben een studente van rond de 20 jaar en ik heb een vaste relatie met een man van ongeveer dezelfde leeftijd sinds ongeveer een half jaar. Omdat ik vroeger depressieve periodes heb gehad, besloot ik ongeveer een jaar geleden om na heel wat jaren eens met de pil te stoppen. Het resultaat was dat ik me veel meer ‘mezelf’ voelde, ik voelde me ook minder ‘down’ en ik begon me op seksueel vlak ook beter te voelen. Van de tijd dat ik nog geen pil nam, had ik onthouden dat ik mijn eisprong altijd kon voelen. Dit was direct na mijn ‘pilstop’ ook weer het geval. Ik kan zelfs zeggen dat ik tijdens mijn eisprong een dag lang meer krampen en ongemak ervaar dan tijdens mijn menstruatie.

Ook is mijn cyclus heel regelmatig in de zin dat mijn eisprong altijd bijna precies veertien dagen na de eerste dag van mijn menstruatie plaats vindt. Ik dacht ook dat ik precies kon inschatten wanneer mijn vriend en ik geen condoom hoefden te gebruiken omdat ik een goed overzicht had van mijn vruchtbare dagen. (We hebben ons vlak voor onze relatie ook allebei laten testen op SOA’s.) Dit bleek dus niet het geval te zijn. Op het moment van de conceptie hebben we geen condoom of ander voorbehoedsmiddel gebruikt omdat ik dacht dat het nog net zonder kon, het bleek dus net niet meer te kunnen.

De week nadat we die keer onbeschermde seks hadden gehad en ik eigenlijk mijn eisprong had moeten krijgen, voelde ik niks. Ik had geen krampen of andere ovulatie-symptomen en ik weet dit in eerste instantie aan stress. Aangezien ik een week nadat mijn eisprong plaats had moeten vinden nog altijd niets voelde, liet ik een zwangerschapstest uitvoeren bij de dokter. Zij vertelde me de volgende dag dat ik effectief zwanger was. Op dat moment was het zo’n anderhalve week sinds de bevruchting. Ik maakte een afspraak met mijn dokter om te bespreken wat ik nu verder zou doen, ook al was ik sterk overtuigd van een abortus. Ik heb nooit sterke moedergevoelens gehad, ik walgde al tijdenlang van de mogelijkheid dat mijn lichaam ooit in zwangere toestand zou verkeren en mijn vriend was hier ook van op de hoogte. We hebben van tevoren zelfs letterlijk afgesproken dat ik een abortus zou uitvoeren indien ik zwanger zou raken. Aangezien mijn vriend ook een (pro-)feminist is, is hij ook van mening dat indien ik van mening zou veranderen, het aan mij is om te bepalen wat er uiteindelijk gebeurt. Toen het moment daar was, voelde ik het vooral aan als een invasie van mijn lichaam. Ik kon pas zes dagen nadat ik het resultaat wist een afspraak krijgen in de abortuskliniek en tussen die afspraak en de uiteindelijke abortus zelf zitten in België ook zes dagen verplichte ‘bedenktijd’.

Ik zet dit tussen aanhalingstekens omdat ik deze wet verschrikkelijk vind. Tegen de tijd dat men de beslissing neemt om naar de abortuskliniek te gaan, hebben de meeste mensen al lang en diep genoeg nagedacht over deze beslissing. Ik begrijp dat een wet altijd een ‘one size fits all’-uitgangspunt heeft, maar het feit dat deze wachttijd verplicht is, is in mijn ogen behoorlijk denigrerend. En denigrerend is ook het woord dat ik zou gebruiken voor de manier waarop ik in de abortuskliniek behandeld werd. De abortuskliniek waar ik voor mijn eerste gesprek en de uiteindelijke ingreep heen ging is er een die aangesloten is bij LUNA vzw. De dienst zelf heet ‘SJERP-dilemma’ en de kliniek bevindt zich in een gebouw op de campus van de VUB. Op de website van LUNA staat enkel aangegeven dat de kliniek zich op de derde verdieping bevindt en dat het gebouw wordt aangeduid met ‘Basic Fit’. In het gebouw zelf is het absoluut niet duidelijk hoe je nu uiteindelijk bij de kliniek moet komen. Er staat nergens beneden iets aangeduid en het is in het gebouw zelf ook niet duidelijk hoe je bij de derde verdieping moet komen, de trap die er is leidt enkel naar de eerste. Na in het gebouw zelf nog te hebben getelefoneerd met de kliniek, gaven ze mij de aanwijzing dat ik de lift moest nemen naar de derde verdieping. Op de derde verdieping staat op een papiertje dan aangegeven waar SJERP-dilemma is met daar onder tussen haakjes ‘abortuskliniek’.

Eenmaal aangekomen in de kliniek, moest ik wat gegevens van mezelf vertellen aan een receptioniste/verpleegster aan de balie en er werd ook direct van me verwacht dat ik het eigen bedrag van €3,50 zou betalen. Vervolgens moest ik nog wat wachten in de wachtkamer en daarna werd ik op gesprek geroepen met een verpleger. Deze man behandelde mij zeer respectvol en besprak kort de twee abortusmethodes en hij vertelde mij wat aangeraden was om te kiezen in dit stadium van de zwangerschap. Ik kon hem alle vragen stellen en hij gaf op een zeer open manier antwoord. Over hem was ik op dat moment erg tevreden. Vervolgens moest ik naar het kantoor van de dokter. Zij overliep eerst met mij een vragenlijst. Ik vertelde haar hoe het kwam dat ik reeds zo vroeg wist dat ik zwanger was en ik legde uit welke anticonceptiemethoden ik had gebruikt. Tijdens ons gesprek nam zij wel drie keer de telefoon op en was ze ook regelmatig berichten aan het sturen met haar telefoon. Ons gesprek werd dus constant onderbroken waardoor ik belangrijke dingen vergat te vertellen en ik in de war raakte. Toen we andere methoden van anticonceptie bespraken en ik zei dat ik bijvoorbeeld een koperspiraal niet zag zitten omdat het idee van metaal in mijn lichaam me onaangenaam leek, deed ze erg neerbuigend tegen mij. Ze vertelde me dat ‘zo veel culturen’ metaal in hun lichaam stoppen en dat een gevoel uiteindelijk ook ‘maar een gevoel’ is. Aangezien ik alleen naar dit gesprek was gegaan en ik mij sowieso al niet geweldig voelde, werd het me wat te veel toen deze dokter mij ook nog eens zo respectloos begon te behandelen. Ik hield mijn gezicht in mijn handen omdat ik niet wilde huilen en ze vertelde mij droogjes: “Ik zie aan je lichaamstaal dat je je niet op je gemak voelt”. Natuurlijk begon ik op dat moment te huilen en zij reageerde op dat moment niet meer. Ze zei niets en ze deed niets om mij te kalmeren. Toen ik uit mezelf wat rustiger was geworden, vertelde ik haar zeer geërgerd dat ik een mens ben en geen studie-object en ik dus ook met respect behandeld wenste te worden. Ik zei dat als ze mij wil gaan overanalyseren, dat ze dat in haar hoofd mocht doen en dat niet met mij hoefde te delen. Ze excuseerde zich na vijf minuten, maar zei verder ook niets meer. Toen ik ongeveer was gestopt met huilen, vroeg ze of ze aan het inwendig onderzoek en de echografie kon beginnen. Ik stemde in omdat ik er zo snel mogelijk van af wou zijn, maar zoals velen zich kunnen voorstellen voelt een gynaecologisch onderzoek nog onaangenamer dan wanneer je je enigszins ‘normaal’ voelt in plaats van verdrietig en gefrustreerd.

Toen het onderzoek was afgelopen, vertelde ze me dat ze nog niks kon zien en ze begon een incoherente uitleg te geven over hoe het mogelijk een buitenbaarmoederlijke zwangerschap was. Ze vroeg hoe ik eigenlijk op het idee was gekomen om al naar de kliniek te gaan (ook al had ik dit al aan haar verteld) en dat ik het personeel op deze manier wel in een lastig parket bracht. Ook wou ze nog eens bloed afnemen om zeker te zijn dat ik wel echt zwanger was. Ze vertelde mij ook dat ze op deze manier kon zien of het een normale of een buitenbaarmoederlijke zwangerschap was. (Terwijl uit het telefoongesprek de volgende dag bleek dat niet af te lezen was.) De dokter nam bloed af uit mijn arm zonder daarbij handschoenen aan te doen, ook al had ze met haar vingers regelmatig het toetsenbord van haar computer en het scherm van haar telefoon aangeraakt. Ik voelde me te moe om er iets van te zeggen. Ze zei me dat ik de volgende dag moest terugbellen. Ik maakte een afspraak voor twee weken later omdat ik in een dergelijk vroeg stadium nog geen curettage kon krijgen. Ik wou liever geen abortuspil nemen onder andere omdat je dan 1) twee dagen achter elkaar moet langsgaan bij de kliniek en 2) het mogelijk is dat de miskraam buiten de kliniek gebeurt waar je maar vier uur mag verblijven.

Twee weken later kwam ik langs voor de ingreep. Ik moest maandverband en een T-shirt meenemen en het was de bedoeling dat ik de avond van tevoren twee verschillende antibiotica innam om ontstekingen te voorkomen. Dat deze pillen antibiotica waren, ben ik zelf achter gekomen door de namen op te zoeken op Google. Het enige wat ze je vertellen is namelijk welke pillen je moet gaan halen (ze geven je er ook een paar mee) en wanneer je ze moet innemen. Aangezien ik het overdreven vind om preventief antibiotica in te nemen en ik voor een van de twee zelfs allergisch was (iets wat de eerste dokter had kunnen weten als ze niet om de vijf minuten ons gesprek had onderbroken) nam ik deze pillen niet in. Het enige wat ik deed was Ibuprofen innemen tegen de pijn en de pillen die bedoeld zijn om de baarmoedermond weker te maken in mijn vagina steken. Eenmaal aangekomen in de ruimte waar ik mijn gesprek met de eerste dokter had gehad, bleek dat de ingreep daar zou plaats vinden. Naast het beetje informatie dat ik had gekregen over de voorzorgsmaatregelen die ik moest nemen voor deze ingreep en over wat er ongeveer gebeurt tijdens de ingreep, werd er mij van tevoren bitter weinig verteld. De tweede dokter vroeg of ik alle pillen had ingenomen en ik zei dat ik de antibiotica niet had genomen omdat ik allergisch was voor een van de twee. Ik vroeg of dat in mijn dossier stond, maar dat was niet het geval. Ik vertelde dat ik tijdens het eerste gesprek verward was geraakt omdat de eerste dokter zo vaak met andere dingen bezig was. De tweede dokter stemde na wat mopperen toch toe om de ingreep alsnog uit te voeren.

Ik moest gaan liggen op de tafel met mijn voeten in de beugels zoals gewoonlijk is bij de gynaecoloog. Mijn vriend was die dag bij mij en er was een stoel voorzien zodat hij naast mij kon zitten en mijn rechterhand kon vasthouden. Tijdens de ingreep zei de dokter zeer weinig, de verpleger waar ik ook mijn eerste gesprek had gehad, assisteerde en legde me kort uit wat de dokter deed. Wat ze je niet in detail vertellen is dat ze drie keer achter elkaar met een ijzeren staaf diep in je baarmoeder gaan nadat ze de baarmoedermond wijder hebben gemaakt. Je wordt verdoofd in de buurt van de baarmoedermond. (Ook al ontkennen ze dit, die spuit doet wel degelijk pijn.) Deze onaangename penetratie zorgt voor heel hevige krampen. De verpleger probeerde er voor te zorgen dat ik rustig bleef ademhalen, dit lukte redelijk. Vervolgens zuigen ze het embryo uit je en dit doet nog veel meer pijn. Zoals ik al heb gezegd en zoals ik nog maar even wil vermelden: ze vertellen je geen details van deze ingreep. Ze geven een vage beschrijving over hoe het aanvoelt, maar je echt fatsoenlijk voorbereiden doen ze niet.

Terwijl de dokter met deze zuigingreep bezig was, raakte ik in paniek door de hevige pijn. Ik begon te roepen en steeds harder te schreeuwen want dat is wat ik doe als ik heel veel pijn heb en vreselijk in paniek ben. Als ik een paniekaanval heb, begin ik te roepen en te krijsen. Even voor de duidelijkheid: ik heb dit absoluut niet onder controle. Vanaf dat ik in die mate in paniek ben, kan ik niet controleren hoe veel geluid er uit mij komt. Het is zo erg dat mijn eigen oren er achteraf van piepen, maar hoe graag ik ook niet in paniek wil zijn, ik krijg het niet onder controle. Op het moment dat het begon, reageerde de dokter ook al heel slecht. Ze leek te stoppen met waar ze mee bezig was en ze begon op mijn bovenbenen te duwen en te zeggen dat ik moest stoppen met schreeuwen. “Mevrouw, u moet nu stoppen met schreeuwen. MEVROUW, U MOET NU STOPPEN MET SCHREEUWEN!” Zoals iedereen met een beetje gezond verstand wel weet, zorgt dit bij veel mensen er voor dat ze juist nog meer in paniek raken. Ik dacht dat de meeste mensen wel door hadden dat schreeuwen tegen iemand die in paniek is NOOIT een goed idee is, maar blijkbaar heb ik de mensheid wat te hoog ingeschat. Mijn vriend slaagde er tegen die tijd ook in om de dokter en de verpleger te vertellen dat ik een paniekaanval had en dat ze mij het best met rust moesten laten. Wat helpt bij mij is namelijk iemand die rustig blijft, eventueel mijn hand vasthoudt of mij knuffelt indien ik dit aangeef en die rustige, kalmerende dingen tegen me zegt. Mijn vriend weet heel goed dat dit de methode is om met mij om te gaan. Hij riep ook verschillende keren over mijn geschreeuw uit dat ze het beste niets deden, mij met rust lieten en zich vooral niet tegen mij gedroegen op de manier waarop de dokter op dat moment tegen mij deed. De verpleger volgde dit advies op, de dokter besloot om niet naar mijn vriend te luisteren. Zij haalde een waterspuitbus en probeerde terwijl ik lag te krijsen van de pijn en paniek water in mijn gezicht te spuiten. Hierdoor raakte ik NOG meer in paniek en riep ik dat ze van mij af moesten blijven. De dokter trok zich eindelijk terug omdat ook mijn vriend riep dat ze dat moest doen en na een hele tijd roepen en me vastgrijpen aan mijn vriend, kalmeerde ik enigszins. De verpleger heeft toen ik ietsje kalmer was ook aangeboden om mij van de tafel af te helpen en mij iets te geven om rustig te worden. Toen ik nee riep, vertelde hij mij dat ik rustig moest blijven omdat ze niets zouden doen zonder mijn toestemming. Ik riep boos dat ik niet had ingestemd met water in mijn gezicht gespoten te krijgen.

Toen ik mij eindelijk in een iets ‘normalere’ toestand bevond, kwam de dokter langs lopen met bebloede naalden in haar handen. Ik schreeuwde omdat ik schrok en nog altijd bang was en zij riep als reactie: “WAT? IK GA DIT GEWOON WEGGOOIEN!”. Toen ik uiteindelijk wou opstaan, bleek dat mijn billen, bovenbenen en geslachtsdelen helemaal onder het bloed zaten. Hier schrok ik natuurlijk ook heel hard van. De verpleger vertelde mij doodleuk dat ik mij mocht aankleden en maandverband in mijn onderbroek moest doen. Zacht huilend probeerde ik mezelf schoon te maken achter het gordijn met het papier en de desinfecteergel die er stond omdat niemand me aanbood om me hierbij te helpen. Uiteindelijk riep ik mijn vriend om dit voor me te doen en ondanks onze hechte en open relatie, vond ik het heel vernederend om hem bloed van mijn kont af te laten poetsen.

Eenmaal aangekleed, ging ik naar de kamer er naast om uit te rusten. De verpleger was vriendelijk en bood aan om te helpen wanneer ik iets nodig had en hij vroeg of ik wat water wou drinken. Na een half uur wilde ik weggaan omdat ik mij zo snel mogelijk naar een veilige ruimte wilde begeven. De dokter zei dat ik in de kamer moest blijven omdat ze een gesprek met mij wilde hebben. Na weer een tijd te hebben gewacht begon ze het gesprek met te benadrukken dat ik een verantwoordelijkheid heb om dit soort situaties in de toekomst te voorkomen. Ze zei dat ik eigenlijk ook de verantwoordelijkheid had om zelf in te schatten wanneer ik een paniekaanval zou kunnen krijgen en dat ik deze situatie had kunnen voorkomen. Een situatie als deze was volgens haar immers niet fijn voor mij, maar vooral ook niet voor de mensen die er mee te maken krijgen. Ik vertelde haar dat het nergens op slaat om iemand zo te behandelen, zeker nadat een vertrouwd persoon vertelt dat ze mij met rust moet laten. Ik zei dat ik me niet kon voorstellen dat ik de enige was met dergelijke psychische problemen en dat ze wel eens een psychologische bijscholing mocht volgen, want hoe ze mij had behandeld was heel onprofessioneel. Ik vertelde haar een paar dingen over hoe de eerste dokter mij had behandeld en dat mijn huisarts mij had aangeraden om een klacht in te dienen. De tweede dokter bleef benadrukken dat ik toch ‘een speciaal geval’ was en ze zei dat water in iemands gezicht spuiten er soms wel degelijk voor zorgt dat iemand stopt met schreeuwen. Ze heeft uiteindelijk wel zo’n tien keer gezegd dat ik een ‘speciaal geval’ ben en dat het grotendeels mijn eigen verantwoordelijkheid (en dus ook schuld) was. Ondanks mijn woede, was ik in staat om te beargumenteren dat wat zij had gedaan heel verkeerd was, maar ze bleef weigeren om haar verantwoordelijkheid op te nemen of zich zelfs maar te excuseren voor haar gedrag.

De reden waarom ik deze getuigenis wou opschrijven is vooral om er voor te zorgen dat anderen beter op de hoogte zijn. Een ongeplande en/of ongewilde zwangerschap is altijd moeilijk, hoe zeker je ook bent van je zaak en het is des te zwaarder om als patiënt op je strepen te staan. Ik wil iedereen die hier mee te maken krijgt veel moed wensen en vooral aansporen om (te proberen om) voor jezelf op te komen. Deze dokters behandelen je absoluut niet als volwassene en hun aanpak was verre van professioneel. Moest ik hier in de toekomst nog eens mee te maken krijgen, zal ik waarschijnlijk een andere kliniek opzoeken.