I always thought I don’t care how someone becomes a woman or a man; it does not matter to me. It is just part of their specificity, their uniqueness, like everyone else’s. Anybody who identifies as a woman, wants to be a woman, is going around being a woman, as far as I’m concerned, is a woman.
—Catharine A. MacKinnon

904775_447448862005426_1815242179_oVandaag gaan we het hebben over TERFs. Wat is dat nu weer? TERF is een afkorting die staat voor trans-exclusionary radical feminists – trans-uitsluitende radicale feministes. TERFS zijn een stroming ontstaan in de jaren 1970-1980 in witte feministische kringen in de Verenigde Staten.

Het betreft een groep die volgens zichzelf “kritisch denkt” over gender, transvrouwen niet erkent als vrouwen en ze wil uitsluiten uit de feministische beweging. Volgens alle andere feministes betreft het een haatgroep, die allerlei theorieën en verzonnen verhalen misbruiken om hun praktijk van haat en uitsluiting door te drijven onder het mom van feminisme.

Terminologie

TERF is geen zelfbenoeming, de haters zelf vinden TERF een scheldwoord. Wat interessant is, want het beschrijft wel degelijk precies wie ze zijn: feministes die transpersonen uitsluiten. Tuurlijk, wie George Orwell’s 1984 gelezen heeft – relevanter dan ooit trouwens – kent de kracht van naamgeving en afkortingen en gezien de TERFs zichzelf “genderkritisch” noemen weten ze dat zelf duidelijk ook. Niet alle radicale feministes zijn transhaters, er zitten interessante inzichten in die stroming, maar angstwekkend genoeg lijkt het percentage transhaters te stijgen.

Ik gebruik toch de term TERF: if the shoe fits… bovendien heb ik weinig sympathie voor bullebakken die de levens van transmensen nog moeilijker gaan maken dan ze al zijn. Toch vervelend hè, mensen die je niet aanspreken met de woorden van jouw keuze…

Uitsluiting en zuiverheid

Transvrouwen uitsluiten is dan nog zacht uitgedrukt. Een deel van de TERFs houdt zich bezig met het outen van transvrouwen zonder hun toestemming, zoals ik onlangs zelf mocht meemaken: toen een vriendin reclame maakte voor m’n boek werd ze gewaarschuwd voor mij “omdat ik trans was”. Je weet maar nooit tegenwoordig zeg, gottegot. Ze laten werkelijk iedereen binnen vandaag de dag.

Sommige van die TERFs passen een soort revisionisme toe waarbij ze gaan beweren dat invloedrijke radicale feministes zoals Dworkin en MacKinnon tegen transvrouwen waren – wat fijn genoeg niet zo is.

“All transsexuals rape women’s bodies (…)” schreef Janice Raymond in 1979 en dat soort denken zit – soms lichtjes afgezwakt – onder veel van hun gedachtegoed. Transmannen zijn allemaal misleide butch lesbiennes en de feministische beweging verliest haar sterkste krijgsters door transities, transvrouwen zijn allemaal agenten van het patriarchaat die zich laten verminken om te infiltreren in de feministische beweging.

Dat klinkt allemaal, hoe moet ik het zeggen, knetter. Het varieert hoor, want ze zijn niet allemaal precies hetzelfde. Stel je voor dat je een hele groep zou discrimineren op wat één persoon schrijft, dat zou zijn alsof… ik kan er even niet opkomen😉

Mensen die nog nooit van TERFs gehoord hebben, denken misschien dat het een klein, zielig clubje betreft van de jaren stilletjes van de vorig eeuw, met een retoriek over puurheid van vrouwen (“echte vrouwen hebben XX in hun DNA”) die verdacht veel lijkt op de rassenzuiverheidstheorieën van weleer – one drop of blood, one strand of DNA…

Helaas is dit een groep die nog altijd bestaat. We hebben geen zicht op hun aantallen maar het lijkt wel erger te worden: toen ik feminist werd was dat een soort marginaal groepje zelfs binnen de kleine radicale feministische beweging, nu zijn 3/4de van de radfems op internet dergelijke haters. Op internet, daar raak ik iets aan… Je weet natuurlijk niet hoeveel mensen er achter al die belachelijke websites zitten maar het blijft droevig en haatpropaganda is besmettelijk.

Het is nogal ironisch eigenlijk. Een groep die vindt dat transpersonen feminisme kapotmaken en dan nonstop op hun blogs transpersonen zitten aanvallen. Waarom doen die mensen niets nuttigs? Iets feministisch, pakweg? Maar daar hebben ze geen tijd voor, haten is een fulltime job!

Propaganda

Maar deze tekst gaat niet over hun theorieën en wat daar nu wel of niet aan klopt. Daar gaan al heel wat andere teksten over. De discussie over argumenten kan je terugvinden op deze blog, op de themapagina van FEL en heel veel andere bronnen online.

Daar ga ik het hier vandaag niet over hebben. Ik ben lang genoeg netjes geweest. Hier gaan we het hebben over de eigenschappen van haatgroepen. Ik heb de verwoesting kunnen aanschouwen en de problemen die de TERFs veroorzaken en nu is het genoeg geweest.

Goeie haatpropaganda is precies dat, besmettelijk. Je herhaalt onzin lang genoeg en er blijft altijd wel iets hangen. Je vertelt zaken die oppervlakkig genoeg zijn, iedereen herkent wel iets. Verder zijn er heel wat gevallen van die TERFs die gewoon verhalen verzonnen hebben over transvrouwen. Inderdaad, net als de Nazi’s over Joodse mensen, zigeuners en communisten. Tegenwoordig is er zo’n regel op internet dat vergelijkingen met Nazi’s meestal problematisch zijn maar in dit geval acht ik het nuttig precies omdat we kijken naar de gelijkenissen tussen verschillende haatgroepen.

Bovendien is het gemakkelijk: transpersonen hebben ingewikkelde verhalen maar de media reduceert die tot een paar hapklare scenario’s… “Kritische” feministen geloven nooit wat de media over feminisme schrijven want dat is belachelijk karikaturaal – inderdaad – maar nemen wel klakkeloos de verhalen over transpersonen over, faut le faire…

Onlangs ontmoette ik iemand die heel duidelijk de ideologie van de transhaters had overgenomen, een vrouw die duidelijk zelf twijfelde en problemen had maar wel de retoriek had overgenomen. Alsof ze het naar buiten moest brengen want het kon niet binnen blijven zitten. Het zijn dan ook mensen die – een beetje revisionisme en leugens ten spijt – indrukwekkend kunnen overkomen. “Waarheidssprekende” autoriteiten zonder twijfel in een losgeslagen feministische beweging, in een wereld met weinig houvast. Autoriteiten met een logische, coherente theorie. Jammer dat ze niet juist is, maar dat heb je wel vaker als je vanuit je stoel theorieën verzint die dan botsen op de geleefde werkelijkheid.

Ik herkende dat. Ikzelf kwam uit de anarchistische+queerbeweging, die voor mij niet feministisch genoeg was. Er klopte daar iets niet, hun visies over prostitutie waren wel heel wereldvreemd, het leek allemaal wat te individualistisch en liberaal. Voor mij was dat onvoldoende, en zo kwam ik bij feminisme terecht. Op een dag kwam ik – lekker naïef onwetend – bij een gesloten groep voor mensen die actie wilden voeren tegen porno en prostitutie. Om me daar enkele maanden later uit de voeten te maken omdat ik ziek werd van de toenemende anti-trans haat. Enkele jaren later voegde een Duitse vrouw me toe aan een groep die actie voerde tegen prostitutie. “Hoe komt het dat je niet in een groep zit, vecht je liever alleen?” Neeeee… (die groep bleek dan weer wel transinclusief te zijn, adem halen…)

Zijn TERFs een haatgroep

Om te beginnen zijn TERFs niet enkel bezig met politiek. Ze houden zich ook bezig met persoonlijke aanvallen. Ze leggen lijstjes aan van tegenstanders en outen transvrouwen zonder hun toestemming. Nu is er heel veel geweld op transvrouwen. Transpersonen outen is dan ook iets waarmee geweld uitgelokt kan worden, wat de TERFs daar mede aan verantwoordelijk maakt. “Feministes” die mee verantwoordelijk zijn voor geweld op vrouwen, ergens zijn die toch het verkeerde pad opgegaan. Persoonlijke aanvallen zijn ook een waarschuwingsteken dat het hier misschien niet meer om politiek gaat.

Over het verzinnen van verhalen en herschrijven van de geschiedenis, hebben we het al gehad. Als haatgroep moet je natuurlijk doen alsof er geen discussie is, alsof iedereen op één lijn – de JUISTE lijn – staat.

Verder moet contact met de groep die gehaat wordt, worden vermeden. Doorheen de geschiedenis zien we dat dergelijk contact zorgt voor misschien niet de eliminatie van de haat, maar wel het temperen ervan. Bij heel wat mensen daagt het besef dat die daar, die <mens uit minderheidsgroep> eigenlijk net mensen zijn zoals de rest, met wensen en verlangens en hoop en angst en verdriet, op zoek naar een beetje geluk… Maar de tegenstander moet ontmenselijkt worden, dat weet elke goeie propagandist. Daarom mogen van TERFs transvrouwen niet binnen in feministische/vrouwenruimtes.

Contact vermijden, propaganda herhalen, slechte verhalen verzinnen. Ook hier weer de analogie: zoals verhalen over werkschuwe migranten, zigeuners die kippen stelen, etc etc zijn transvrouwen allemaal gemene geweldplegende patriarchaal geïndoctrineerde mannen (het woord robots zie je ook wel eens opduiken). Zijn we gedoemd om de geschiedenis te blijven herhalen?

Ze verpesten het voor de rest?

Het bestaan van TERFs zorgt voor onnoemelijk veel problemen in de rest van de feministische beweging. Ten eerste: het maakt het geheel van radicaal feminisme belachelijk. Er zijn heel wat radicale feministes die geen transhaters zijn. Sommige tolereren de TERFs, vanuit de redenering dat we allemaal zusters zijn. Maar een kritiek op porno en prostitutie – belangrijke elementen voor radicaal feminisme – verdedigen is moeilijk wanneer diezelfde haatgroep ook die redeneringen verkondigt. Je komt op zijn minst weinig serieus over: wie zou nu een standpunt over prostitutie geloven van een groep die in 2015 zich nog altijd bezighoudt met een soort genderversie van rassenpuurheidstheorie prediken, transvrouwen outen en lastigvallen?

Laat staan dat dat veel nieuw bloed kweekt. Wie zou er willen aansluiten bij een dergelijke groep? Niemand. Er ontstaat – en ik doe m’n best maar de ironie is niet te vermijden – enige bloedarmoede. Transvrouwen sluiten zich dus meestal aan bij de meer queer/postmoderne varianten van feminisme. Varianten waarover we bakken kritiek hebben op deze blog, maar wie kan het transvrouwen kwalijk nemen. Kortom, misschien tijd voor het proberen achterlaten van al die onzin en het maken van een nieuw feminisme, een nieuw begin😉

Groeien of inkrimpen?

Gelukkig lijkt het voorlopig dat de transhaters geen grote groep uitmaken binnen feminisme. Het kan zijn dat die groep zachtjes verdwijnt en dat de haat tegen transpersonen een soort “last hurrah” is. Transvrouwen, als groep die het nog moeilijker heeft dan niet-transvrouwen, waren een handig doelwit. Zeker kleiner en handelbaarder dan “het patriarchaat” aanvallen of acties doen tegen pooiers of armoede of zoiets. Jammer. Als er dan toch tijd is voor een heroic last stand kan ik wel iets nuttigers bedenken. Als die mensen acties gaan doen tegen pooiers doe ik gelijk mee.

Besluit

If it walks like a duck and talks like a duck, it is a duck: TERFs zijn een haatgroep, puur en simpel. Enige theorie die ze hebben – die al veertig jaar niet meer is aangepast aan de realiteit – dient enkel nog om hun haatpropaganda te vermommen en beter verteerbaar te maken.

TERFs zijn een belediging voor feministes, het werk dat wij doen en de wereld die we proberen opbouwen. Maar verre van enkel een soort van beschaamdheid die we voelen voor deze “misleide” zusters wordt het tijd dat we er op een andere manier tegen optreden: geen ruimte voor haat. Net zoals we geen ruimte mogen geven aan rassenpuurheidstheoretici, Nazi’s, mensen die seksueel geweld proberen goedpraten met biologisch-essentialistische argumenten… Haat is geen mening maar een misdaad.

Het is zeer tragisch dat een aantal legitieme feministische bekommernissen hier nog eens extra onder leiden. In naam zijn TERFs ook tegen prostitutie en pornocultuur, maar dat maakt het alleen maar moeilijker voor de andere feministes om daarover na te denken. Stel je voor dat je geassocieerd wordt met zo’n duidelijk belachelijke groep, het is al moeilijk genoeg om als feministe serieus genomen te worden. Idem voor transvrouwen die willen meedoen met feminisme. Waarom zou je dat doen, als je belachelijk gemaakt, uitgespuwd en gehaat wordt? Enig historisch zoekwerk zou je tot het inzicht leiden dat zwarte vrouwen, lesbische vrouwen en nu ook transvrouwen allemaal problemen hebben met aanvaard te worden en door te dringen tot de “mainstream” van feminisme, waaruit misschien een of andere leerrijke conclusie te trekken zou vallen maar goed, historisch inzicht moeten we duidelijk niet verwachten van dat soort mensen.

Maar wie onze vijanden en/of medestanders zijn, mag onze positie niet bepalen. Feminisme is geen optelsom waarbij we de kant steunen met de minste paranoia samenzweringstheoristen. Wij kunnen zelf ons feminisme vormgeven en over elk onderwerp zelf nadenken. We kunnen pakweg een werkelijk kritisch feminisme opzetten dat antiracistisch is, transinclusief en tegen de uitbuiting in pornocultuur en prostitutie. Daarvoor hebben we geen TERFs nodig.

Feminisme en de beweging voor transgender bevrijding, dat is dezelfde strijd tegen dezelfde rotmechanismen en onderdrukkingen. Maar de samenwerking mislukt deels door dit soort nepfeministen. En dat is tragisch, dodelijk en zorgt voor een onmogelijke toekomst. Maar er is hoop: als we met z’n allen de TERFs rechts laten liggen kunnen we er nog iets moois van maken.