version dureWanneer er aan mij gevraagd wordt wat mijn favoriete film is antwoord ik altijd met The Eternal Sunshine of the Spotless Mind…en Baise-moi. Meestal wordt er dan gelachen. Als ik dan zeg dat ik zelfs een baise-moi filmposter heb wordt er nog meer gelachen. Niet omdat mijn gesprekspartner de film heeft gezien of het boek heeft gelezen maar omdat ze de reputatie ervan kennen. Namelijk een film met zeer veel grafisch geweld en expliciete seksscènes.

De film/boek gaat over twee vrouwen, Nadine en Manu, die wanneer de situatie om hen heen op een dag escaleert (Nadine schiet haar flatgenote neer en Manu wordt verkracht en nadien beschuldigd door haar broer als asking-for-it), hun woonplaats verlaten en kiezen voor een bestaan ‘on the road’. Ze trekken rond doorheen Frankrijk, een spoor van moorden achter zich latend. Iedereen die hun pad kruist moet het ongelden. De verkrachtingscène met Manu en haar vriendin vind ik een van de meest aangrijpende scènes die ik ooit heb gezien. De vriendin vecht terug tegen haar verkrachters, ze schreeuwt en probeert zichzelf te verweren, terwijl Manu in een dissociatieve toestand terecht komt en passief blijft. Wanneer haar vriendin achteraf vraagt waarom Manu zich niet meer verzet heeft, verteld ze dat ze niet kan voorkomen dat mannen haar penetreren en dat ze dus niets van waarde in haar vagina achterlaat.

Over de boodschap achter de film is al veel geschreven. De maaksters ervan, Virginie Despentes en Coralie Trinh Thi, dragen aan dat het hun voornamelijk om feminisme en provocatie te doen is. Je zou kunnen stellen dat de film de ultieme wraak weergeeft van vrouwen voor het onrecht dat hun door mannen is aangedaan. Iets wat je bijvoorbeeld ook uit de rape-revenge film I spit on Your Grave kunt afleiden waarin het hoofdpersonage op een bloederige wijze wraakt neemt op de mannen die haar verkracht hebben. I spit on Your Grave/Day of the Woman uit 1978 is eveneens als Baise-moi een controversiële cultklassieker en eveneens gaat het debat eromheen over het feit of dit nu wel of niet een feministische film is (is it empowering for women?). De regisseur van I spit on Your Grave, Meir Zarchi, wou deze film maken nadat hij een jonge vrouw had geholpen die verkracht was geweest.

He tells of how he, a friend, and his daughter were driving by a park when they witnessed a young woman crawling out of the bushes bloodied and naked. They collected the traumatized girl, returned the daughter home, and quickly decided it was best to take the girl to the police rather than a hospital, lest the attackers escape and find further victims. They quickly decided that they made the wrong decision — the officer, whom Zarchi described as “not fit to wear the uniform”, delayed taking her to the hospital and instead insisted that she follow formalities such as giving her full name (and the spelling), even though her jaw had been broken and she could hardly speak. Zarchi insisted the officer take her to the hospital and he eventually complied.

Julie Bindel schreef het volgende over de film: “If rape remains as easy to get away with as it is at present, films in which women get even through the legal system will become as unrealistic as ISOYG. But I know which one will give me, and many other women, the most comfort.”

En dat is zo’n beetje het punt. Ik kijk graag naar films zoals Baise-moi en I Spit on Your Grave. Waarom? Niet omdat ik mannen echt wil vermoorden maar omdat ik weinig vertrouwen heb in het rechtsysteem, omdat ik niet alleen op straat kan lopen zonder nageroepen te worden, omdat ik het slachtoffer ben van seksisme en omdat mannen daar vaak mee wegkomen. Dus het is aangenaam om de rollen omgekeerd te zien in de cinema. En wat dan met het echte leven?

Germaine Greer schrijft in The Female Eunuch dat ‘het geen teken van revolutie is, wanneer de onderdrukten de praktijken van de onderdrukkers overnemen en zelf onderdrukking gaan toepassen.’ Verder stelt ze dat ‘de vrouw niet uit haar machteloosheid kan worden bevrijd door haar een geweer te geven, hoewel ze even goed kan schieten als de man. Iedere keer wanneer de vrouwen voor de duur van een bepaalde strijd een geweer in handen kregen, werd het hun daarna weer afgenomen en waren ze machtelozer dan ooit.’ ‘In plaats daarvan moeten we een omgekeerde methode toepassen: de vrouwen moeten de penis vermenselijken, het lood eruit verwijderen en hem weer tot vlees maken. Vrouwen moeten gezamenlijk het volgende standpunt innemen: “Geweld maakt op mij geen indruk.” De fascinatie met geweld moet doorbroken worden. De winnaar mag niet langer beloond worden met o.a. seksuele gunsten. We moeten onze waarden gaan herwaarderen. Onze schuldgevoelens opzij zetten. Het principe van plezier en spontaneïteit moet in de plaats komen van dwang en verplichtingen.’ Klinkt aannemelijk, toch? Maar dan begin ik Andrea Dworkin te lezen:

Any man will follow any feminine looking thing down any dark alley; I’ve always wanted to see a man beaten to a shit bloody pulp with a high-heeled shoe stuffed up his mouth, sort of the pig with the apple; it would be good to put him on a serving plate but you’d need good silver. You’re the piece of ass; he’s invulnerable, of course; it’s his right, to come after you; so if he follows you and you have the urge to smash him to death he’s asked for it, hasn’t he? I mean, he actually did ask for it.

En dan krijg ik zin, de volgende keer als ik nageroepen word op straat, om op de klootzak te beginnen stampen. Want ergens in mijn achterhoofd zegt een stemmetje dat als vrouwen op massale wijze beginnen terugvechten, de mannen dan op hun beurt bang gaan worden van ons.