This book is an action, a political action where revolution is the goal. It has no other purpose. It is not cerebral wisdom, or academic horseshit, or ideas carved in granite or destined for immortality.

It is part of a process and its context is change. It is part of a planetary movement to restructure community forms and human consciousness so that people have power over their own lives, participate fully in community, live in dignity and freedom.

The commitment to ending male dominance as the fundamental psychological, political, and cultural reality of earth-lived life is the fundamental revolutionary commitment.

— Andrea Dworkin, Woman Hating

dworkinpodiumAndrea Dworkin stierf tien jaar geleden, op 9 april 2005. Dworkin was een van de meest inspirerende feministes aller tijden, iemand die nieuwe bewegingen deed ontstaan en mensen tot revolutie bracht met haar inzichten.

De Malcolm X van het feminisme werd ze wel eens genoemd, en waarom niet. Andrea Dworkin deed iets wat weinig feministes durven: ze sprak de waarheid over macht. Over de macht van mannen over vrouwen en de gevolgen daarvan: de moorden, de verkrachtingen, de industrie van pornografie en prostitutie.

Stel je voor dat er feministes zouden zijn, ontsnapt uit de kooi van de vrouwelijkheid die ons netjes, onderdanig en passief houdt. Feministes die niet uit zijn op een carrière door gezwets van postmoderne filosofen na te apen. Feministes die maar voor één ding gaan: revolutie. Zo iemand was Dworkin. Dat – en enorme desinformatie – is de reden dat veel mensen een probleem hebben met Dworkin. Zij confronteert ons met onze hypocrisie, onze meeloperij, ons innerlijk masochisme. Dat is niet leuk, maar wel fantastisch leerrijk. In tegenstelling tot wat mensen zeggen hoeft feminisme niet altijd leuk te zijn. Feminisme is een revolutie, geen uitstapje naar een pretpark.

Truth is harder to bear than ignorance, and so ignorance is valued more— also because the status quo depends on it; but love depends on self-knowledge and self-knowledge depends on being able to bear the truth.

Door mijn eigen ervaring als feministe heb ik als vuistregel dat feministes meer gehaat worden naarmate ze kritischer durven zijn over de permanente seksuele toegang van mannen tot vrouwen: de patriarchale praktijk dat er altijd beschikbare vrouwen moeten zijn voor mannen om te gebruiken: in huwelijken, in prostitutie, in verkrachting. Daarom worden radicaal-feministes zo gehaat: wij durven hier tegen zijn.

Toen ik als verdwaasde tweede-keer-puber bij de rekken vrouwenliteratuur keek kreeg ik boeken van Naomi Wolf en Germaine Greer vast. Gelukkig ontdekte ik daarna beter werk, dat van Audre Lorde en Andrea Dworkin. Het waren de ervaringen met geweld tegen mezelf en de vrouwen rondom mij die me radicaliseerden, de Andrea Dworkin online bibliotheek maakte van mij een echte feministe. Dworkin hielp me mijn stem te vinden. Toen ik bij de rechtbank moest zijn, opnieuw geconfronteerd werd met de dader, waren mijn vrienden mee om me te steunen (dank je). In mijn handtas zat Heartbreak van Dworkin. Als zij het kon, dan kon ik het ook.

De moedige en inspirerende pogingen van o.a. Andrea Dworkin en Catharine A. MacKinnon om via civil law – en dus zonder verboden maar wel effectief – de opkomende porno-industrie te bestrijden, mislukten. Maar niet zonder slag of stoot. Die industrie had een budget van 150 miljoen dollar bijeengebracht speciaal voor Dworkin, MacKinnon en Steinem aan te vallen. Samen met de macht van het Old Boys network was dat genoeg. Vandaag leven we in een nieuwe norm, die van de pornocultuur.

Pornocultuur is de huidige fase van het patriarchaat, zoals neoliberalisme de huidige fase van het kapitalisme is. Porno is nu deels onzichtbaar, deels hip en alternatief, en iedereen moet mee marcheren met de machine en zélf “alternatieve” porno maken – merkwaardig analoog aan arbeiders die een aandeel krijgen in de fabriek die hen uitbuit. In deze volgende ronde van uitbuiting doen we het werk zelf en moeten we er nog blij om zijn ook.

The brilliance of objectification as a strategy of dominance is that it gets the woman to take the initiative in her own degradation (having less freedom is degrading). The woman herself takes one kind of responsibility absolutely and thus commits herself to her own continuing inferiority: she polices her own body; she internalizes the demands of the dominant class and, in order to be fucked, she constructs her life around meeting those demands. It is the best system of colonialization on earth: she takes on the burden, the responsibility, of her own submission, her own objectification.

— Andrea Dworkin, Intercourse

Levensloop

Andrea Dworkin 1 on Crete 1966LDworkin groeide op in New Jersey in een Joods gezin. Ze zou later veel vergelijkingen leggen tussen de Holocaust en de wereldwijde genocides op vrouwen, maar tegelijk ook de hypocrisie van Israël inzien. Tijdens haar studententijd nam ze deel aan de anti-Vietnam protesten. Ze werd gearresteerd, mishandeld tijdens de arrestatie, en voerde actie tegen de gevangenis, die later gesloten werd.

Ze reisde de wereld rond, maar niet comfortabel, strandde in Nederland waar ze een relatie had met een manarchist die haar mishandelde. (Wat is het toch met anarchisme dat een soort fantastisch ideaal van vrijheid produceert maar tegelijk de meest vrouwenhatende mannen aantrekt – mijn eigen ervaringen in dat milieu zijn ook herhaaldelijk bijzonder gruwelijk geweest). Na enkele jaren proberen wegkomen van die man, in de prostitutie belanden, steun zoeken, raakte ze uiteindelijk weg en keerde terug naar de VS. In Nederland was ze beginnen schrijven aan haar eerste nonfictieboek, Woman Hating.

Terug in de VS kwam ze terecht in New York, in de anti-oorlogsbeweging. Ze deed mee aan een consciousness raising group, aan protesten tegen de Apartheid in Zuid-Afrika, en begon te spreken voor feministische groepen. De eerste Take back the night in de VS ontstond (in 1978).

Night means, for all women, a choice: danger or confinement. Confinement is most often dangerous too–battered women are confined, a woman raped in marriage is likely to be raped in her own home. But in confinement, we are promised a lessening of danger, and in confinement we try to avoid danger. The herstory of women has been one of confinement: physical limitation, binding, movement forbidden, action punished. Now, again, everywhere we turn, the feet of women are bound. A woman tied up is the literal emblem of our condition, and everywhere we turn, we see our condition celebrated: women in bondage, tied and bound.

Samen met Catharine MacKinnon steunde ze Linda Boreman in de rechtszaak rond de film Deep Throat – Boreman werd door haar man gedwongen, geslagen en verkracht. In die omstandigheden werd de film gemaakt die zou uitgroeien tot een cult pornofilm – zoals L’Histoire d’O. Hieruit ontstond de visie van MacKinnon en Dworkin op een civil rights aanpak van pornografie, waarbij mensen die geschaad werden door pornografie rechtszaken konden aanspannen tegen de makers.

Geen transfobie

Een vervelende stroming van vandaag binnenin radicaal feminisme is een transhatende, biologisch reductionistische perversie van feminisme. Dit is pijnlijk en gruwelijk maar gelukkig niet het enige dat er bestaat. Zowel Dworkin als MacKinnon waren geen transhaters. Het is hun radicale en menselijke variant die we vandaag de dag nodig hebben voor onze strijd. Dworkin geloofde ook absoluut niet in de biologische superioriteit van de ene of andere sekse. In Woman Hating schrijft ze heel interessant over de verschillende biologische seksen en over androgynie. Veel wetenschappelijker en leerrijker dan de lessen biologie die ik zou krijgen, veertig jaar later aan de Universiteit Gent, waar de prof van dienst het had over hermafroditisme – de term intersex was toen al jaren ingeburgerd – en “die mensen ” als “iets raars” bestempelde. De illusie van binaire genderpolariteit, inderdaad.

De waarheid over macht

The genius of any slave system is found in the dynamics which isolate slaves from each other, obscure the reality of a common condition, and make united rebellion against the oppressor inconceivable.

andrea_dworkinDworkin sprak de waarheid over macht. Dat is iets dat niet abstract is, wel belangrijk. Het is iets wat je weinig terugvindt vandaag: een groot deel van de vrouwenbeweging moet de hand ophouden voor het elk jaar krimpende aalmoes van de regeringen, die daarmee handig competitie tussen vrouwengroepen in de hand werken.

De waarheid vind je ook niet in de academische wereld, die allang hun hoofd in een zandbak van postmoderne woorden gestoken heeft en bijzonder effectief is geworden in de realiteit helemaal niet meer te zien – iets wat de hedendaagse queer pomo visies op porno en prostitutie meer dan duidelijk maken. Academici die vandaag de dag nog organiseren tegen geweld tegen vrouwen zijn dungezaaid. (Aan de academici die dit lezen: willen jullie echt zo je leven doorbrengen?)

Nee, dan Dworkin. Die een ongelofelijk slimme, linkse en radicale vrouw was met een geweldig vermogen om te schrijven. Haar teksten choqueren velen, juist omdat ze zo hard zijn. Maar de waarheid is hard. En iemand moet die zeggen.

“I’m a radical feminist, not the fun kind”, zoals Dworkin zelf zei. Ik heb meer geleerd van enkele artikels van Dworkin dan van alle pomo onzin die de academische wereld heeft voortgebracht. Waarvan de meeste “vernieuwende inzichten” toch gestolen zijn van de feministes van de tweede golf.

Voor mij is Dworkin een uitdaging. Iemand die mij op een goed pad houdt. Ik heb het vaak nog moeilijk om te durven zeggen wat ik denk. Ik ben ook al zwaar aangevallen omwille van mijn standpunten over bijvoorbeeld pornografie of prostitutie. De neiging is groot om dan abstracter te worden. Defensiever, academischer. Of bepaalde onderwerpen te vermijden. Uit veiligheid, uit gemakzucht. Voor wat tijdelijke appreciatie. Bevestiging van mannen. De uitdaging voor elke feministe is om hier niet in mee te gaan. Om verzet te blijven plegen.

Simpele taal

Dworkin leest eigenlijk ongelofelijk vlot. Dat is niet zomaar. Zij probeerde haar radicale inzichten niet te verstoppen achter wollig taalgebruik zoals de academische feministes moeten doen om mannelijke respectabiliteit te krijgen. Zij probeerde integendeel zo goed mogelijk dicht bij de waarheid te blijven. De waarheid van geweld. De waarheid van de duizenden en duizenden dode lichamen. De geslagen vrouwen. De vermoorde vrouwen. De geprostitueerde vrouwen. Dat was – en is – belangrijk. Belangrijker dan mensen hun carrière.

Een genocide voor vrouwen

I want to see this men’s movement make a commitment to ending rape because that is the only meaningful commitment to equality. It is astonishing that in all our worlds of feminism and antisexism we never talk seriously about ending rape. Ending it. Stopping it. No more. No more rape. In the back of our minds, are we holding on to its inevitability as the last preserve of the biological? Do we think that it is always going to exist no matter what we do? All of our political actions are lies if we don’t make a commitment to ending the practice of rape. This commitment has to be political. It has to be serious. It has to be systematic. It has to be public. It can’t be self-indulgent.
— Andrea Dworkin, I Want a Twenty-Four-Hour Truce During Which There Is No Rape.

Misschien was dit de eerste tekst die ik van haar las, ik weet het niet juist meer. Het was de tekst waarmee alles helemaal klikte. Een speech die ze gaf op het congress for changing men, een bijeenkomst waardoor een progressieve antiseksistische mannenbeweging werd opgericht.

Een speech die tegelijk radicaal, hartverscheurend, ontroerend mooi en confronterend is. Een speech waarin ze het heeft over de menselijkheid van mannen, waarin ze ook duidelijk mannen op hun verantwoordelijkheid wijst.

I came here today because I don’t believe that rape is inevitable or natural. If I did, I would have no reason to be here. If I did, my political practice would be different than it is. Have you ever wondered why we are not just in armed combat against you? It’s not because there’s a shortage of kitchen knives in this country. It is because we believe in your humanity, against all the evidence.

Pornografie

Dworkin durft het duidelijker zeggen dan ik:

Pornography is an essential issue because pornography says that women want to be hurt, forced, and abused; pornography says women want to be raped, battered, kidnapped, maimed; pornography says women want to be humiliated, shamed, defamed; pornography says that women say No but mean Yes–Yes to violence, Yes to pain.

Also: pornography says that women are things; pornography says that being used as things fulfills the erotic nature of women; pornography says that women are the things men use.

Also: in pornography women are used as things; in pornography force is used against women; in pornography women are used.

Also: pornography says that women are sluts, cunts; pornography says that pornographers define women; pornography says that men define women; pornography says that women are what men want women to be.

Also: pornography shows women as body parts, as genitals, as vaginal slits, as nipples, as buttocks, as lips, as open wounds, as pieces.

Also: pornography uses real women.

Also: pornography is an industry that buys and sells women.

Also: pornography sets the standard for female sexuality, for female sexual values, for girls growing up, for boys growing up, and increasingly for advertising, films, video, visual arts, fine art and literature, music with words.

“Pornography is the essential sexuality of male power: of hate, of ownership, of hierarchy; of sadism, of dominance.”

“The new pornography is left-wing; and the new pornography is a vast graveyard where the Left has gone to die. The Left cannot have its whores and its politics too.”

Seks

Sex is often a hostile act, often an exercise of power over somebody else.

Er zijn mensen die denken dat porno subversief is of dat zeggen dat seks leuk is, een taboedoorbrekende uitspraak is. Dertig, veertig jaar geleden hadden die mensen heel misschien gelijk. Heel misschien. Vandaag de dag is porno mainstream en is “seks is altijd bevrijdend” roepen, iets dat enkel nog rebels wordt gevonden door mensen aan de toog die iets teveel pintjes op hebben.

Toegegeven, het is niet gemakkelijk om nog echt verzet te plegen in een maatschappij die heel wat vormen van verzet genadeloos heeft opgeslorpt in zijn moorddadige missie om te blijven bestaan. Als er awards zijn voor “vrouwvriendelijke” queerporno en jeans met anarchietekens in designerwinkels wordt het tijd om nog es rustig rond de tafel te zitten en nieuwe vormen van verzet te bedenken.

Nadenken over seks – dat is pas echt normdoorbrekend. Als je je afvraagt wat echt nog niet mag, wat echt nog tegen een heilig huisje schoppen is: de idee dat seks niet altijd goed is. Dat we ook in onze intieme relaties patriarchale mechanismes herhalen. Als vrouwen ergens niet veilig zijn is het juist daar.

I believe that freedom for women must begin in the repudiation of our own masochism. I believe that we must destroy in ourselves the drive to masochism at its sexual roots. I believe that we must establish our own authenticity, individually and among ourselves–to experience it, to create from it, and also to deprive men of occasions for reifying the lie of manhood over and against us. I believe that ridding ourselves of our own deeply entrenched masochism, which takes so many tortured forms, is the first priority; it is the first deadly blow that we can strike against systematized male dominance.

Beschikbaarheid van haar werk

Mannen regeren de wereld en hebben de drukpersen in handen, het spreekt vanzelf dat Dworkin het dan ook moeilijk had uitgevers te vinden. Het lukte haar uiteindelijk vaak wel, maar haar werk werd nooit herdrukt. Heartbreak en Intercourse zijn nog verkrijgbaar – bij Intercourse moet je wel het nieuwe betuttelende voorwoord van Ariel Levy erbij nemen. Ik heb het geluk gehad een heleboel van haar boeken tweedehands te kunnen kopen. Maar ook als je die op die manier niet kan vinden of betalen, geen probleem!

Het werk van Andrea Dworkin is vrij verkrijgbaar:

Persoonlijk vind ik Woman Hating en Letters from a War Zone goed om mee te beginnen, net als het autobiografische Heartbreak. Maar alles is leesbaar van haar werk – je moet het gewoon durven lezen en het is niet altijd gemakkelijk. Maar het is altijd echt.

Ik zou nog verder kunnen gaan, maar ga gewoon haar werk even lezen – zij zegt het duidelijk en radicaler dan ik🙂 Veel leesplezier, veel moed en confrontatievermogen.

Remember; resist; do not comply!

In my view, those of us who are women inside this system of reality will never be free until the delusion of sexual polarity is destroyed and until the system of reality based on it is eradicated entirely from human society and from human memory. This is the notion of cultural transformation at the heart of feminism. This is the revolutionary possibility inherent in the feminist struggle.
—Andrea Dworkin, The Root Cause

and I wear overalls: kill the bitch. But the bitch is not yet ready to die. Brava, she says, alone in a small room.

—Andrea Dworkin, Heartbreak