10363607_727455800695805_3081559138796190181_nVoor ik naar Parijs trok voor de tentoonstelling van Niki de Saint Phalle, hield ik al van haar kleurrijke beelden, maar nu ben ik een ware bewonderaarster van haar hele oeuvre! De tentoonstelling loopt nog maar tot 2 februari, maar als je de kans hebt om te gaan kijken, zeker doen!

10917066_727455604029158_1101008322672796188_nHet Grand Palais, het museum in Parijs waar Niki de Saint Phalle’s beelden en tekeningen tentoongesteld waren, leek wel omsingeld door politiebusjes. Enkele dagen na de aanslagen op de medewerkers van het tijdschrift Charlie Hebdo, de bezoekers aan een joodse supermarkt en enkele politieagenten, waren politie en veiligheidsdiensten erg aanwezig in de Franse hoofdstad. Ook in het Grand Palais werden bezoekers extra gecontroleerd. Maar eenmaal binnen tussen de kunstwerken van Niki de Saint Phalle belandden we in een andere wereld…

 

10915210_727455290695856_7641962804190793438_nNiki de Saint Phalle (1930-2002) begon haar carrière in de jaren ’50 met schilderijen en daarna reliefs met allerlei objecten. De Frans-Amerikaanse kunstenares was autodidact en experimenteerde met collages van gevonden voorwerpen zoals poppen en geweren. Een decennium later ging ze die geweren als hulpmiddel gebruiken om haar kunstwerken te maken: ze organiseerde “schiethappenings” waarbij ze schoot op met verf gevulde objecten bevestigd aan panelen. Telkens als ze raak schoot, spatte en droop de verf over de objecten en panelen. Voorbeelden daarvan en video’s van de schiethappenings werden ook op de tentoonstelling getoond.

IMG_1527webDe invloed van het feminisme is al vroeg merkbaar in de Saint Phalle’s werk, ook al was er nog geen sprake van een tweede feministische golf. De Saint Phalle had Simone de Beauvoir’s boek De Tweede Sekse (Le Deuxième Sexe) gelezen, maar ook had het seksueel misbruik door haar vader in haar jeugd ongetwijfeld een impact op haar werk. In haar werk bekritiseerde ze de stereotiepe rollen die vrouwen toebedeeld kregen in deze maatschappij en in interviews hield ze geen blad voor haar mond. Ze maakte bijvoorbeeld beelden van bruiden die er best griezelig, bijna als spoken, uitzien en beplakt waren met babypoppen en andere kleine voorwerpen.

10922642_727455340695851_6586479236242273205_nMidden jaren ’60 begon de Saint Phalle met het creëren van haar “Nana’s”: grote polyester beelden van een soort oervrouwen met ronde vormen en vrolijke kleuren. Dit zijn haar bekendste werken en ze waren best controversieel toen ze ze maakte. In een van die Nana’s, een liggende vrouw van wel 27 meter lang gebouwd in Stockholm, kon je binnenwandelen via de vagina en waren verschillende ruimte ingericht. In dezelfde stijl ontwierp ze ook prachtige beeldenparken. De Nana’s weken duidelijk af van gangbare westerse schoonheidsnormen, wat des te opvallender is aangezien de Saint Phalle zelf fotomodel is geweest. Ook weken ze af van de gangbare (mannelijke) normen van beeldhouwkunst.

10923766_727455724029146_5489579901825388453_nNiki de Saint Phalle maakte al feministische kunst voor er sprake was van een feministische kunststroming (in de jaren ’70) of een echte massale feministische beweging (de eerste golf was al even gaan liggen en de tweede kwam pas iets later, hoewel het feminisme nooit helemaal afwezig is geweest). Ook vandaag de dag is haar werk tijdloos en vooruitstrevend. De Saint Phalle ontwierp haar eigen beeldtaal en haar eigen leefwereld en was actief in een kunstscene die nog meer door mannen gedomineerd werd dan nu. Ik hoop dat de kracht, vrolijkheid en radicaliteit van haar beelden inspirerend blijven werken voor de kunstenaressen van nu. Op mij heeft deze tentoonstelling en haar werk in ieder geval een blijvende indruk achtergelaten.

Om af te sluiten, een treffend citaat van de Saint Phalle:

« Nous avons bien le Black Power, alors pourquoi pas le Nana Power ? Le communisme et le capitalisme ont échoué. Je pense que le temps est venu d’une nouvelle société matriarcale.  »

Geciteerd door C. Phelan in The Houston Post 25 maart 1969

10922647_727455347362517_8121828301005473455_n

Meer info:

Meer over kunst op deze blog: