It’s a lot of responsibility. You have to contribute a lot, but you develop as a person, on all levels.

– Israëlische soldate

The IDF is a professional organization that considers equality a leading ethic and incorporates women in almost every mission

Israeli Defense Forces website

Als feministes proberen we altijd op te letten voor bepaalde delen van de samenleving waar mannen of vrouwen zwaar oververtegenwoordigd zijn. Raden van bestuur, ministeries, rechters, rectors, en langs de andere kant kinderopvang, zorgsector, deeltijds flexjobs… Meestal is een scheve genderverhouding een teken dat er ergens een probleem zit.

En dat willen we aanpassen. Meer vrouwen in plaatsen alleen voor mannen. Meer vrouwen in de politiek. Meer vrouwelijke proffen, ministers, etcetera. Dit soort feministisch streven is wat we liberaal feminisme noemen. Het past de fundamenten van een rot systeem niet aan maar alle beetjes helpen, is het idee. En ik kan daar wel een beetje mee akkoord gaan, het is geen slecht streven hoewel het zowel minder uithaalt als minder mogelijk is dan mensen denken. Maar op sommige vlakken is dit eenvoudige streven wel erg problematisch.

Gelijkheid achter het geweer

In sommige landen mogen enkel mannen soldaat zijn, in andere mogen ook vrouwen soldaat zijn. Is dat vooruitgang? Nee, totaal niet. Iedereen die denkt dat dit vooruitgang is heeft zware oogkleppen op, vrouwelijke soldaten zijn even progressief als vrouwelijke kampbeulen, vrouwen die folteren of vrouwen als voorzitters van Neonazi-organisaties.

Nog een hilarische? Denk eens aan het meest problematische leger ter wereld – nee, op dat van de VS na. Dat is zonder twijfel het Israëlische leger, ofte de Israeli Defense Forces (IDF). Verdediging is het eufemisme voor oorlog maar dat wisten we al, George Orwell’s 1984 is nog steeds relevant. De Palestijnen die vermoord worden door Israëlische troepen en de steeds verdergaande bezettingen moeten ondergaan zullen ongetwijfeld andere namen hebben voor dit leger.

Op hun website en facebookpagina zie je een stevig staaltje propaganda: lachende mannen en vrouwen, gezellig samen in het leger, vriendelijke goodlooking sodaten die hun overste bezoeken die door een bom in het ziekenhuis beland is, enzoverder. Er zijn heel wat verhalen over hoe heldhaftig en koelbloedig het leger reageerde op aanslagen, niets over de andere kant natuurlijk.

Er is zelfs reclame over het feit dat veganisme kan in het leger: op verzoek krijg je nepleder legerlaarzen en extra geld voor veganistisch eten. Wat een vooruitgang! Niet langer hoeven Israëlische bezetters van Palestina zich zorgen te maken of er geen onschuldige dieren zijn gestorven bij het maken van hun laarzen. Idem voor de website van de vrouwen in het leger van de VS: wat een rustige, kalme website zeg. Niets over de doden, de voortdurende invasies, de aanslagen met drones en raketten en bombardementen op burgerdoelwitten… het enige wat je kan detecteren is het paternalistisch toontje waarin duidelijk gemaakt wordt dat vrouwen een belangrijke rol spelen in het leger. Met schattige fotootjes uit de oude doos.

Macht

Een staande leger ten dienste van een staat is sowieso problematisch. Er zijn wel heel wat interessante verhalen uit de geschiedenis van vrouwen die oorlog voeren. Er zijn vrouwen geweest in bevrijdingslegers, verzetsstrijden, volksmilities… De Chinese Qiu Jin bijvoorbeeld, zoals te zien in de documentaire Autumn Gem.

Een naar mijn mening legititieme reden voor vrouwen om milities op te richten is om te reageren tegen de voortdurende aanvallen van onderdrukkers. In veel oorlogsgebieden is het gevaarlijker vrouw te zijn dan soldaat; verkrachting is een oorlogswapen dat op grote schaal gehanteerd wordt. Wil dat zeggen dat vrouwelijke soldaten beter zouden zijn? Nee. Er zijn hopen foto’s van vrouwen die met geweer in de hand vrolijk poseren naast gevangenen, vrouwen die foto’s namen terwijl ze gevangenen aan het folteren waren enzoverder. Kijk bijvoorbeeld in dit artikel: sympathieke president Obama probeert de publicatie van foto’s te verhinderen waarin getoond wordt o.a. hoe vrouwen gevangenen vernederen, aanranden… En Abu Ghraib mogen we nooit vergeten – er staan een paar foto’s op die wikipedia pagina van een vrouwelijke soldaat die gevangenen mishandeld, walgelijk en het toont direct aan dat dit geen vooruitgang is. En dat legers moeten afgeschaft worden, trouwens. Idan Halili bijvoorbeeld is een Israëlische vrouw die haar legerdienst weigerde op basis van feministische principes. Moedig.

En wie raakt er eigenlijk in het leger? In de VS zien we dat soldaten voornamelijk uit hele arme gemeenschappen komen, vaak people of color (POC). De mensen die echt macht hebben laten anderen voor hun oorlog voeren. Er is natuurlijk een groot probleem als enkel mannen in legers zitten, dat zal zeker bijdragen tot het instandhouden van patriarchale waarden. Maar is de oplossing dan vrouwen die ook moordenaars worden, landen binnenvallen onder het mom van vrijheid en mensenrechten?

Het leger gaan maakt geen man van je, het maakt je een moordenaar. Van eender welk gender.