In deel 1 van de reeks Reclaim The Media kaartte ik het seksisme aan in de beelden en boodschappen van (mainstream) media, films en reclame. Deel 2 behandelde het seksisme dat kan voorkomen op de werkvloer in mediaorganisaties en -redacties en hun vaak hiërarchische en weinig democratische karakter. Feministes willen een einde maken aan seksisme, uitsluiting en onderdrukking. Maar hoe stoppen we het seksisme in de media? Wat kunnen we zelf hieraan doen? Er zijn verschillende strategieën om actie te ondernemen tegen seksistische media:

  1. bewustwording, sensibilisering en media-educatie
  2. protesteren en kritiek geven op bestaande mainstream media van buitenaf
  3. bestaande mainstream media veranderen van binnenin
  4. eigen media maken

Media-educatie

Bij de eerste strategie wordt er geconstateerd dat er problemen zijn met de media-inhoud en dat altijd die niet zo in een-twee-drie te veranderen is. Daarom wordt er in plaats van in te grijpen in de media-productie, gezorgd dat het “publiek” bewust wordt van de problemen in de media-inhoud, -financiering en -productie. Ze worden gesensibiliseerd en aangeleerd om kritisch te kijken naar media. Je kan dan bijvoorbeeld met een “genderbril” kijken en ontdekken hoe het genderevenwicht in nieuwsberichten, films, soaps, etc helemaal scheef zit, of tot het besef komen dat mediaberichten altijd subjectief zijn.

Een soort actie die je kan ondernemen is seksisme-spotting: Ga met je vriend-inn-en op seksismejacht! Kijk op straat rond naar seksistische reclames en trek er foto’s van. Verzamel al dit beeldmateriaal en deel het met anderen zodat duidelijk wordt dat het om een tendens gaat en dat er geen sprake is van slechts een eenmalige seksistische reclameaffiche. Net die grote hoeveelheid aan seksistische beelden en boodschappen om ons heen is problematisch. Er zijn al filmpjes gemaakt die de meeste groffe seksistische en vrouwenhatende reclames bundelen van vroeger en nu. Zo wordt aangetoond dat de reclamewereld er helemaal niet op vooruit is gegaan:

Voorbeelden van (DIY) mediaeducatiegroepen zijn feministische leesgroepen, bewustmakingsgroepen of discussiegroepen (consciousness-raising groups), en actiegroepen die vorming en media-analysetraining geven. Jen kan zelf een “media watch” groep opstarten. Zo’n groep doet aan bewustmaking, start sensibiliseringscampagnes en geeft kritiek op bijvoorbeeld racistische, homofobische of seksistische media.

Kritiek en protest

Protestactivisme tegen seksistische media kan gaan van lobbywerk tot kritische opiniestukken tot straatacties. Het protest en de kritiek is gericht tegen mediaorganisaties, maar door bepaalde acties kan het publiek tegelijkertijd gesensibiliseerd worden. Dit kan de publieke opinie beïnvloeden en die kan dan weer druk uitoefenen op de mediaorganisaties.

Enkele ideetjes voor acties (je kan er heel creatief in zijn):

  • Schrijf een zine of een blog met je mediakritiek.
  • Schrijf kritische lezersbrieven of dien klacht in.
  • Steek kritische folders in vrouwen- of mannentijdschriften.
  • Val binnen bij een (live!) opname van M!LF en eis dat de mannen nu ook eens (letterlijk) in hun blootje worden gezet, in dezelfde belachelijke poses waarin vrouwen altijd te zien zijn. Benieuwd hoe ze dan reageren!
  • Adbusting: een vaak origineel antwoord op seksistische reclameaffiches.
  • Plak stickers op reclameaffiches. Bijvoorbeeld in het Feministisch Startpakket kan je nuttige stickers vinden en nog tips voor (straat)acties. Op de website van the Feminist Poster Project staan ook stickers en posters.
  • Maak parodieën van seksistische reclames.
  • Voer actie voor het kantoor van een reclamebureau dat seksistische reclames bedenkt en beeld met behulp van straattheater uit wat het probleem is met hun reclameboodschappen.
  • Verenig je met (andere) organisaties om je stem luider te laten klinken.
  • Haal inspiratie uit de film Itty Bitty Titty Committee.

Verandering van binnenin

Strategie van “fighting within the system” is minder haalbaar/toegankelijk voor iedereen. Het is vooral geschikt voor zij die al werken of actief zijn in een redactie of mediaproject, minder voor het “publiek”. Feministische journalistes zelf proberen verandering teweeg te brengen door samen te werken, kritiek te uiten, te staken, hun reportages genderbewust te maken, participatie en inspraak te vergroten, etc.

Maar het kan ook wat gedurfder. Bijvoorbeeld: het kantoor van een vrouwenmagazine zoals Flair (of je er nu werkt of niet) bezetten en een feministische editie (zonder reclames uiteraard) maken! In 1970 bij Ladies Home Journal is waarschijnlijk de eerste keer zo’n sit-in actie georganiseerd door Amerikaanse feministes. Ze presenteerden de hoofdredacteur een lange lijst met eisen en slaagden erin om een katern over de feministische beweging te laten publiceren die gedeeltelijk geschreven werd door de actievoersters.

DIY media

When mainstream culture doesn’t represent you, there’s only one thing to do: represent yourself. This isn’t about marginalising women further by separating them from the mainstream. By creating their own culture, feminists show by their actions how culture could be different. (Redfern & Aune, p.195)

DIY staat voor “Do It Yourself” oftwel: Doe het zelf, maak het zelf, organiseer het zelf. Als iets je niet aanstaat, kan je zelf een alternatief uitbouwen en zo een voorbeeld geven. Iedereen kan immers schrijven en op allerlei manieren kan je wat jij te zeggen hebt naar buiten brengen. Een bekend voorbeeld van DIY media is Indymedia (met als slogan “Don’t hate the media, be the media!”), een interactief internationaal netwerk van mediawebsites die zijn opgestart door andersglobalisten.

Feministes maakten als sinds de eerste golven hun eigen tijdschriften, pamfletten en zines (lees hier hoe je zelf een feministisch zine kan maken). Ze richtten uitgeverijen en drukkerijen op, startten (piraten)radioshows, plakten posters op muren om hun ideeën te verspreiden, draaiden films, openden bibliotheken en boekenwinkels met feministische lectuur, etc.

Het oprichten van eigen autonome media kan een mogelijkheid zijn om media meer te democratiseren. Als feministes zelf media gaan maken, kunnen ze er op letten dat de belangen van alle groepen vrouwen aan bod komen en dat alle vrouwen gerepresenteerd worden in de redactie. Toegankelijke democratisch georganiseerde redacties bieden een meer evenwichtige informatie die voor iedereen van belang is. (Niet enkel beursberichten voor rijke lui).

Dus hoe kan je zelf bijdragen aan DIY media?

  • toon alternatieve feministische films
  • maak zelf korte documentaires of animatiefilms
  • lees en distribueer feministische boeken en zines
  • schrijf zelf een zine
  • publiceer een POD boek over feminisme
  • teken een feministische strip
  • start een feministische blog
  • maak een feministische podcast
  • componeer en speel feministische muziek
  • ontwerp en plak feministische posters of muurkranten
  • schrijf voor andere zines, tijdschriften, blogs…
  • geef workshops over het maken van zines of websites

Wie doet mee?

Lees ook op deze blog:

  • Deel 1: inleiding tot feministische media-kritiek
  • Deel 2: wie spreekt

Verder lezen:

  • Bizot, Jean-François. Free Press: Underground & Alternative Publications 1965-1975. New York: Universe Publishing, 2006.
  • Brent Bill, Biel, Joe. Make A Zine! When Words and Graphics Collide. Bloomington: Microcosm Publishing, 2008.
  • Byerly, Carolyn M. & Ross, Karen. Women & Media: A Critical Introduction. Malden, Oxford, Carlton: Blackwell Publishing, 2006.
  • Duncombe, Stephen. Notes from Underground Zines and the Politics of Alternative Culture. Londen en New York: Verso, 1997.
  • Eismann, Sonja (ed). Hot Topic: Popfeminismus Heute. Mainz: Ventil Verlag, 2008.
  • Faludi, Susan. Backlash: the Undeclared War Against Women. London: Vintage, 1992.
  • Green, Karen, Taormino, Tristan (ed). A Girl’s Guide to Taking over the World: Writings from the Girl Zine Revolution. New York: St Martin’s Press, 1997.
  • Monem, Nadine (ed). Riot Grrrl: Revolution Girl Style Now. Londen: Black Dog Publishing, 2007.
  • Langois, Andrea & Dubois Frédéric. Autonomous Media: Activating Resistance & Dissent. Montréal: Cumulus Press, 2005.
  • Laroche, Martine, Larrouy, Michèle. Mouvements de Presse: des années 1970 à nos jours, luttes féministes et lesbiennes. Aubervilliers, Editions ARCL, 2009.
  • Lewis, Peter & Pearlman, Corinne. Media & Power: from Marconi to Murdoch (Graphic Guide). Londen: Camden Press, 1986.
  • Lupton, Ellen (ed). Indie Publishing: How to Design and Produce Your Own Book. New York: Princeton Architectural Press, 2008.
  • Mayne, Judith. Framed: Lesbians, Feminists, and Media Culture. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2000.
  • McMillian, John. Smoking Typewriters: the Sixties Underground Press and the Rise of Alternative Media in America. New York: Oxford University Press, 2011.
  • McQuiston, Liz. Suffragettes to She-devils: Women’s Liberation and Beyond. Londen: Phaidon Press Ltd, 1997.
  • Meulenbelt, Anja. Wie Weegt de Woorden: de Auteur en Haar werk. Amsterdam: Feministische Uitgeverij Sara, 1985.
  • Morgan, Robin (ed). Feminism is Forever: the Women’s Anthology for a New Millennium. New York: Washington Square Press, 2003.
  • Piepmeier, Alison. Girl Zines: Making Media, Doing Feminism. New York and London: New York University Press, 2009.
  • Redfern, Catherine & Aune, Kristin. Reclaiming the F-word: the New Feminist Movement. Londen: Zed Books, 2010.
  • Sakolsky, Ron & Dunifer Stephen (ed). Seizing the Airwaves: a Free Radio Handbook. Edinburgh & San Francisco: AK Press, 1998.
  • Spencer, Amy. DIY: The Rise of Lo-fi Culture. Londen en New York: Marion Boyars, 2008.
  • Triggs, Teal. Fanzines. London: Thames & Hudson, 2010.
  • Van Hellemont, Corine & Van Den Bulck, Hilde. Beeldvorming van vrouwen & mannen in de reclame in België. Brussel: Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2009.
  • Withers, Deborah M. Self-Publishing & Empowerment: a Resource for Community Groups. Hammer On Press.
  • Wrekk, Alex. Stolen Sharpie Revolution: a DIY Zine Resource. Portland: Microcosm Publishing, 2005.
Advertenties