Gisteren herbekeek ik een deel van het tv-programma ‘Koppen’ op het internet. Het centrale personage van de documentaire (in mei 2010 uitgezonden), is een Vlaamse vrouw die vertelt over haar moeilijke leven. Verder is ze m.i. alleen maar een onderwerp omdat ze gekozen heeft om haar leven te organiseren rond de islam. Ze is gesluierd, en daar kicken tegenwoordig een heleboel mensen op, weet u wel, zoals men kickt op eenieder die niet aan centrale normen voldoet: met een mengeling van afschuw en aantrekking.

Maar dit gezegd zijnde, ontviel de vrouw op een bepaald moment in de uitzending een seksistische uitspraak, die zodanig fout en tegelijkertijd evident in onze samenleving is, dat ik me voornam om dit soort uitlatingen voortaan systematisch aan te klagen.

Dit is letterlijke spreektaal: “Ik probeer zo mogelijk in sobere kleren te zijn, zodanig dat ik niet de uitlokking krijg van mannen die naar mij zitten te kijken, tegenover dat ge vrouwen ziet die open gekleed zijn, gedecolleteerd gekleed zijn. Ook als ge hoort hoeveel verkrachtingszaken er zijn, hoeveel vrouwen die op straat lastig gevallen worden, gelijk wat horen, uitlatingen, dan lok je het uiteindelijk ook een beetje zelf uit.”

Ik wil geen duiding als zou dit een typisch achterlijke islamitische uitspraak zijn. We krijgen dit soort uitspraken immers veel meer te horen van ‘eigen volk’. Dit is geen persoonlijke aanval op de vrouw in kwestie, maar wel op het feit dat deze uitspraak voor de zoveelste keer in de openbare ruimte een plaats krijgt. Het pijnlijke is, dat deze uitspraken zo wijdverspreid en evident zijn, dat journalisten het niet nodig vinden om hier enige op- of aanmerking bij te maken. Voor de zoveelste keer doet deze nonsens een aantal slachtoffers zich schuldig voelen. Want deze uitspraken, dit sprookje, doet pijn bij overlevers van verkrachting. Het idee van schuld van het slachtoffer is immers zodanig ingeburgerd, dat ook bijna alle slachtoffers het (een tijdlang) geloven.

Seksisme zonder commentaar op openbare omroep

In mijn ogen is het bijna crimineel om dit soort uitlatingen zomaar online te laten. Als ontkenning van de Holocaust strafbaar is, waarom is het dan niet strafbaar om de verantwoordelijkheid van het leger verkrachters op deze aardbol van tafel te vegen? En die verantwoordelijkheid af te schuiven op nota bene degene die het geweld over zich heeft gekregen? Verkrachting verwoest vele, vele levens.

Ik wil dat dit soort uitspraken niet wordt uitgezonden. Als dit zomaar kan worden rondgebazuind, dan kan je evengoed een heleboel andere schadelijke nonsens uitzenden zonder commentaar.

Als deze uitspraak toch wordt uitgezonden en maandenlang online blijft, combineer ze dan op zijn minst met een professionele duiding over (de gevolgen van) schendingen van lichamelijke integriteit.

Het idee dat vrouwen verkrachting uitlokken is totaal absurd: niemand wil verkracht worden. Waar komt zo’n idee vandaan? Ik veronderstel van het patriarchaat, de overheersing van de klasse van mannen. Het geeft immers niet zomaar een foute verklaring voor het bestaan van verkrachting, nee, het geeft ook en vooral de boodschap dat mannen zelf geen verantwoordelijkheid dragen voor daden van zware agressie. De redenering is: Geweld tegen vrouwen door mannen is oké, de daders kunnen er niets aan doen, want degene die aangevallen wordt, lokt het uit. Hallo humane samenleving? Zélfs als iemand iets zou uitlokken, is het oké dat mannen overgaan tot heftig geweld? Ik ben het beu dit keer op keer te horen, en roep graag uit: Vergoelijken van zwaar criminele daden en de schuld op de slachtoffers afschuiven is absurd, fout en schadelijk voor individuen en onze samenleving!

Dit soort ideeën is verbijsterend ingeburgerd in onze democratische, westerse samenleving. Maar voor mijn part is het genoeg geweest! Ik pik dit niet langer, en vraag de VRT dan ook of die het zo evident vindt dat dit maandenlang op haar website blijft staan.

Extra

FEL koestert het plan om een zine te maken over ervaringen met seksisme. We willen vrouwen, transmensen en queers (en mannen) bewust maken van het feit dat seksisme verstrengeld is met ons leven en onze maatschappij en dat het in verschillende vormen opduikt. We willen dat wijzelf en zoveel mogelijk anderen zich er bewust van worden, zodat we er ons beter tegen kunnen beschermen én zodat we het ook bij onszelf kunnen opmerken.

Als je zelf ooit een kleine of grote opdoffer hebt gehad van seksisme, bezoek dan de FEL-website en mail je verhaal naar het e-mailadres onder het tabblad ‘Wie zijn wij?’ http://felfeminisme.wordpress.com/

Tori Amos met ‘Me and a gun’: Een weergave van de ervaring van een verkrachting, een boodschap, een kunstwerk, een aangrijpende performance.

Advertisements