Een relletje rond een nieuw lid van de Raad van Bestuur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding trok deze week mijn aandacht. Fatima Zibouh draagt een hoofddoek, MR-senator Alain Destexhe vindt het nodig daar misbaar over te maken. Zibouhs sluier zou bijdragen tot de versterking van religieuze elementen in de publieke sfeer. Blijkbaar ontgaat het mijnheer Destexhe volledig dat zijn uitspraken bijdragen tot de versterking van racistische elementen in de publieke sfeer, zoals angst voor de islam.

Later die dag sprong extreem rechts op dezelfde kar. Filip Dewinter haalde in het Vlaams Parlement plotsklaps uit naar een gesluierde vrouw in de publiektribune. “Ik vind dat wanneer moslima’s plaatsnemen op de publieke tribunes, zij op zijn minst het respect zouden mogen hebben om hun hoofddoek af te doen”, aldus Dewinter. Zo? De vrouw moet blijkbaar ten eerste dankbaar op de knieën zinken omdat zij in de publiekstribune mag zitten, en ten tweede moet zij ‘uit respect’ haar hoofddoek afnemen? Dewinter toont echt wel veel geloof in en ondersteuning van de emancipatie van de vrouw! Aangezien de vrouw geen spreekrecht had, kon ze zich niet verdedigen tegen deze persoonlijke aanval. Een ware tegenstander van onderdrukking, die Filip.

Of hoe rechts en extreem rechts enkel nog verschillen in temperament. De grond voor beide incidenten is immers hetzelfde: het diaboliseren van islamitische tekenen in onze samenleving en de vrouwelijke dragers ervan. Rechtse mannen (en soms vrouwen) creëren al jaren voortdurend de illusie dat alle moslims intolerant en fundamentalistisch zijn. Door een negatief ‘zij’-blok te creëren ontstaat een positief ‘wij’-blok, een vaak beproefd recept in de (oorlogs)politiek. Beide blokken zijn illusies, maar de polarisering die ze teweeg brengen is maar al te reëel. De islamofobie wordt telkens weer aangewakkerd door incidenten, zoals deze week de zoveelste hoofddoekaanvallen van blanke, rechtse mannen. In realiteit gaan de minderheidsgroep in ons land en moslims wereldwijd echter op een heleboel verschillende manieren met cultuur en islam om.

Een bewijs daarvan vind ik terug in Zizo van februari 2010, in een interview met de Libanese vrouwenorganisatie Meem, een groep die opkomt voor lesbische, biseksuele, trans’- en andere vrouwen die niet in de aanvaarde gender- of heterohokjes passen. Meem bouwt vooral ondergronds een gemeenschap op waarin de vrouwen elkaar kunnen ondersteunen. Dit zijn vrouwen die zichzelf organiseren en op hun eigen manier zichtbaarheid geven aan Libanese LBTQ-vrouwen, bijvoorbeeld met de publicatie van een bundel verhalen van hun leden (zie onderaan deze tekst).

Westerse vaandeldragers van openheid en tolerantie raad ik aan dit Zizo-interview (en het boek van Meem) eens te lezen. In Libanon blijken familie en omgeving van queer vrouwen op een waaier aan manieren te reageren. Net als hier, trouwens. In Libanon, net als in andere samenlevingen zoals de onze, bestaat er een diversiteit van verhoudingen tot religie en cultuur. Het wordt duidelijk dat een godsdienst belijden geen vaste relatie tot waarden als openheid en gelijkheid heeft.

Niet toevallig geeft het boek ook informatie over de Libanese samenleving, om stereotypen en exotisme te ontkrachten.

En wat lees ik verder nog in het interview met Meem? De basisproblemen waartegen de LBTQ-beweging in Libanon vecht, zijn exact dezelfde als die waartegen we hier in het Westen nog steeds botsen! Namelijk hetero- en gendernormativiteit: “De eerste verhalen die je op school leert lezen gaan over een man en een vrouw die samen een kindje krijgen. Jonge kinderen groeien daarmee op. […]

Het is ook een kwestie van genderstereotypen en de man-vrouw-dualiteit. Het is moeilijk om uit een gender te breken waarin je bent opgevoed. Mensen houden zich veel bezig met mentale hokjes waarin ze elke persoon willen onderbrengen. […] We zullen dat binaire denken moeten doorbreken.”

Westerse mannen kunnen nog veel leren van de queer vrouwen in Libanon!

Je kan de (Engelstalige) verhalenbundel van Meem, Bareed Mista3jil, true stories, online bestellen op www.bareedmista3jil.com

Het interview met een lid van Meem vind je terug in Zozi, de gratis bijlage bij Zizo nr. 101 van februari 2010.