women's liberation rock band
chicago women's liberation rock band

Feministische muziek zoals Gossip, Bikini Kill, Ani DiFranco, Team Dresch, L7 … het lijkt een derde golf fenomeen, iets eigen aan de huidige generatie jonge feministes en hun DIY cultureel activisme. Maar natuurlijk waren onze feministische voormoeders ook geïnteresseerd in muziek, alleen was het enkele decennia geleden (nog) minder vanzelfsprekend om als vrouw/meisje een instrument te leren en in een band te spelen.

In deel 1 van onze reeks Feministische Muziek werd het queercore genre met Team Dresch als een van de grondleggers toegelicht. Deel 2 verzamelde een lijst van feministische platenlabels van vroeger en nu en deel 3 ging over (online) radio. In deze tekst zal ik twee rockgroepen bespreken die uit de women’s liberation movement of “vrouwenbevrijdingsbeweging” van de tweede feministische golf ontsproten. Deze groepen, The New Haven Women’s Liberation Rock Band en The Chicago Women’s Liberation Rock Band, waren actief rond 1970 en waren – voor zover ik weet – de eerste expliciet feministische rockbands. De laatste tijd ben ik veel over het radicaal feminisme en de vrouwenbevrijdingsbeweging uit de tweede golf aan het lezen om te leren van de vorige generaties feministische activistes en als inspiratiebron. In die boeken ontdekte ik dat er begin jaren 1970 ook feministes waren die rockmuziek maakten en natuurlijk wilde ik niet alleen over hen lezen; ik wilde hen ook horen!

“All sleeping women now awake and move” [1]

Het idee om The Chicago Women’s Liberation Rock Band op te starten kwam van Naomi Weisstein. Als lid van the Chicago Women’s Liberation Union (CWLU) was ze al actief als feministe. The CWLU heeft vele projecten gerealiseerd zoals o.a. The Abortion Counseling Service Of Women’s Liberation, een clandistiene abortusdienst beter bekend als Jane [2], Womankind, een maandelijkse krant, Blazing Star, een lesbische groep, the Chicago Women’s Graphics Collective die feministische posters maakten en the Prison Project voor vrouwelijke gevangenen.

Op een koude maar zonnige dag in maart 1970 was Naomi Weisstein naar de radio aan het luisteren. Ze werd geïrriteerd en boos door liedjes met seksistische teksten van groepen zoals the Rolling Stones en The Band die ondergeschiktheid van vrouwen en seksuele dwang verheerlijkten. Ze besloot daarop haar eigen rockgroep op te richten. Wat ook meespeelde in het oprichten van The Chicago Women’s Liberation Rock Band was dat Naomi’s vriendin Virginia Blaisdell net begonnen was met The New Haven Women’s Liberation Rock Band.

Ook al was het not done om muziek en politiek te combineren – “art and politics don’t mix” [3] – toch zetten de leden van beide bands door en creëerden samen een soort van politieke kunst of revolutionaire poëzie. Naast een diverse reeks instrumenten maakte The Chicago Women’s Liberation Rock Band ook gebruik van stand-up comedy en theater, iets waar vooral Naomi Weisstein talent voor had. Zo waren er bijvoorbeeld performances over seksuele lastigvallerij en imitaties van Mick Jagger.

Eind jaren ’60, begin jaren ’70 was zowel feminisme als rockmuziek erg populair en invloedrijk, vooral bij jongeren. Beide Women’s Liberation Rock Bands waren dan ook heel succesvol. Niet alleen lokten ze veel (vrouwelijk) publiek die al snel hun songteksten vanbuiten kenden, maar hun succes had eerder iets weg van een feministische variant op de Beatles-mania: knuffelende toeschouwsters en groepsleden, een vrolijk dansend publiek met ontblootte bovenlijven (die zich veilig en vrij voelden en niet geseksualiseerd werden), zes keer na elkaar hetzelfde verzoekje dat aangevraagd werd, fans die meezongen en schreeuwden van enthousiasme, tranen van geluk… De muzikantes respecteerden hun publiek op hun beurt – in tegenstelling tot veel macho rockgroepen van toen en nu – door het geluid op een redelijk niveau te houden, door niet te laat te komen voor optredens, door hun publiek bij de optredens te betrekken en door te vragen welke liedjes ze wilden horen.

“I asked my sister, won’t you come with me
I asked my mother, won’t you come with me
I’m on my way, and I won’t turn back”
[ 4]

In 1972 namen beide bands samen een album op voor het platenlabel Rounder Records: “Mountain Moving Day: The Chicago and New Haven Women’s Liberation Rock Bands and a cast of millions”. Die plaat is een tijdje geleden heruitgegeven op CD mits enkele aanpassingen (zoals bijdragen van Le Tigre). Naomi Weisstein omschrijft de plaat als het begin van Women’s Music [5].

Na drie jaar ging the Chicago Women’s Liberation Rock Band uit elkaar, door bepaalde conflicten die ook in de rest van de toenmalige feministische beweging voorkwamen: ruzies over leiderschap (ook al werden officiële leiders gemeden toch ontstonden er ongelijke posities) en vaardigheden (expertise versus amateurisme). Maar ook al zijn dit interessante discussies, ik ga hier nu niet verder over uitwijden. Na de breuk ging Naomi Weisstein spelen in The New Haven Women’s Liberation Rock Band, die het langer volhielden en professioneler te werk gingen, en daarna, terwijl ze professor in de psychologie was, zat ze in een lesbische groep. Maar toch bleef ze jaren heimwee hebben naar haar oude band: “[It was like] a lover who abruptly walked out on you and never did tell you why”. [6]

Jammer dat groepen zoals The Chicago Women’s Liberation Rock Band en The New Haven’s Women’s Liberation Rock Band nu nog nauwelijks gekend zijn. Het zal wel veel te maken hebben met de patriarchale invloed in de muziekindustrie en –media. Maar gelukkig worden ze herinnerd in verschillende boeken over feminisme uit de jaren 1970, is hun CD pas heruitgebracht op Rounder Records en worden ze opnieuw in de kijker gezet dankzij het herstory project over The CWLU: http://www.cwluherstory.org/newsite/Music/. Hopelijk kan deze blogtekst ook bijdragen tot het verspreiden van hun muziek en kunnen muziekliefhebbersters hen zo leren kennen.

Ook nieuwsgierig naar hoe deze feministische bands nu eigenlijk klinken? Hier kan je muziek beluisteren van the Chicago Women’s Libration Rock Band: http://www.cwluherstory.org/newsite/listen-to-the-mountain-moving-day-album.html en hier staan hun songteksten: http://www.cwluherstory.org/newsite/song-lyrics.html.

Oproep

“A lot of women came up to me after our shows and said,’I want to do that,’ remembers Susan Abod, “and we tried to make them understand that they could. Any of them could. And I think a lot of them did.” [7]

Het zou leuk zijn om meer expliciet feministische groepen op te richten, zoals de women’s liberation rock bands, of zoals de meer hedendaagse groepen Vicious Irene, Happy Home Makers, Dada Stunt Girl, Protestera… Ik zou graag in zo’n feministische band spelen. Een “suffragette punk” project met een vriendin staat al gepland voor dit jaar, maar ik zoek nog mensen voor een women’s lib rock/punk/riot grrrl/queercore/watdanook band. Laat maar weten als je geïnteresseerd bent om mee te doen!

Noten

[1] Deel van de songtekst van “Mountain Moving Day”, deels geschreven door de Japanse feministe Yosano Akiko en deels geschreven door Naomi Weisstein.

[2] “Jane” was de (code)naam waar vrouwen naar moesten vragen als ze belden naar het nummer van the Abortion Counseling Service Of Women’s Liberation om een abortus te laten uitvoeren.

[3] Naomi Weisstein, “Days of Celebration and Resistance”, in: The Feminist Memoir Project, p. 352.

[4] Songtekst van “I’m on my way” in samenwerking met Le Tigre van op de CD Papa, Don’t Lay That Shit On Me (zie bibliografie). Deze versie van “I’m on my way” is een variatie op een Underground Railroad en civil rights liedje dat door velen gespeeld, doorgegeven en herwerkt werd. Voor meer info lees: Cuntstunt #1 zine. Het liedje zelf en de samenwerking met Le Tigre symboliseert ook de verderzetting van het feminisme doorheen de golven, decennia en generaties.

[5] Naomi Weisstein, “Days of Celebration and Resistance”, in: The Feminist Memoir Project, p. 357.

[6] Naomi Weisstein, “Days of Celebration and Resistance”, in: The Feminist Memoir Project, p. 361

[7] Susan Abod, geciteerd op: http://www.cwluherstory.org/newsite/chicago-womens-liberation-rock-band.html. Susan Abod was de bassiste van The Chicago Women’s Liberation Rock Band.

Bibliografie

Chicago Women’s Liberation Union herstory project: http://www.cwluherstory.org/newsite/Music/

Alice Echols, Daring To Be Bad: Radical Feminism in America: 1967-1975. Minneapolis, University of Minnesota Press, 1989, 2003.

Rachel Blau Duplessis en Ann Snitow, The Feminist Memoir Project: Voices from Women’s Liberation. New Brunswick en New Jersey, Rutgers University Press, 1998, 2007.

Rosalyn Baxandall en Linda Gordon. Dear Sisters: Dispatches from the Women’s Liberation Movement. New York, Basic Books, 2000.

The Chicago Women’s Liberation Rock Band , The New Haven Women’s Liberation Rock Band, Le Tigre & a caste of millions. Papa, Don’t Lay That Shit On Me (CD). Cambridge, Rounder Records, 2005. http://www.rounder.com (gedeeltelijke heruitgave van Mountain Moving Day met leuk CD-boekje met de oorspronkelijke en nieuwe teksten over de bands, herinneringen, songteksten en akkoorden)

Advertenties