Vandaag, 20 november 2009, is het internationale transgender herdenkingsdag. Op deze dag herdenken we alle personen die gestorven zijn omwille van geweld tegen transgender personen, hun partners, mensen kortom die ergens niet in iemands hokje passen. Transhaat, transfobie, cisseksisme… hoe het ook heet, het effect blijft even gruwelijk.

Niet alle transpersonen die nog hadden moeten leven, leven nog vandaag. Niet alle mensen kunnen veilig de straat op. Sommigen durven niet meer buiten komen. Sommigen alleen snel, angstig, argwanend. Sommigen proberen zo onopvallend mogelijk te zijn. En sommigen komen juist duidelijk uit voor wie ze zijn, en proberen zo anderen duidelijk te maken dat er meer is dan man en vrouw op deze wereld. Sommige van de mensen die vermoord zijn, waren transgenderactivisten die zich inzetten voor betere mensenrechten voor transpersonen.

Ik denk dat ik zelf voor het eerst hoorde over deze dag via een webcomic over een transmeisje, Venus Envy. Enkele jaren lang hebben verschillende tekenaressen een herdenkingsstrip gemaakt. Het was die van 2005 denk ik die ik voor het eerst las. En in de strip van 2007 vertelt de tekenares heel open over haar eigen ervaringen met geweld (trigger warning).

Twee van de meest bekende gevallen van moord op transpersonen zijn die van Gwen Araujo en Brandon Teena. Alles is walgelijk aan alle moorden op transpersonen. Er  zijn een paar zaken die opvallen: vaak gebeuren de moorden door mensen die ze kenden. Vaak gebeurt het geweld op transpersonen door mannen met wie ze vroeger een intieme relatie hadden. Soms handelen de mannen alleen, soms is het een groepsdaad.

In mainstream films zie je vaak “om te lachen” (ha, ha) scènes waarin één van de hoofdrolspelers met een vrouw naar bed gaat die dan “een man blijkt te zijn” (ze bedoelen: mannelijke genitaliën heeft, of wat dan ook). Grote schok, paniek, stel je voor dat je een transpersoon aantrekkelijk zou vinden. Hun wereld stort in elkaar, het nette heteroseksuele imago van de persoon is beschadigd. En hoe krijg je je gedeukte imago dan terug in orde? Geweld. Julia Serano heeft een heel goede analyse van het beeld van transpersonen in de media gemaakt.

Violence against trans people is violence against all. Stop the violence.

De Brusselse groep Genres Pluriels organiseert een negen dagen durend festival dat begint om 20 november, met allerlei interessante lezingen, workshops, films, debatten… als je geïnteresseerd bent in de genderthema’s in de brede zin (en wie niet?): het belooft een geweldig festival te worden!

Films, boeken, strips

Eén van de mooiste maar ook meest gruwelijke films die je hierover kan bekijken is Boys Don’t Cry, een film over de ware gebeurtenissen rond Brandon Teena, een amerikaanse transpersoon die vermoord werd. De film is echt een aanrader, maar best kijken op een dag dat je je niet al te down voelt.

Een heerlijk boek dat ik iedereen kan aanraden is Transgender Warriors: Making History From Joan of Arc to Dennis Rodman. Het is een combinatie van politiek statement, persoonlijke transformatie en geschiedenis van transgenderisme, geschreven door Leslie Feinberg.

En zoals eerder gezegd is Venus Envy een leuke strip die erg in stijl en diepgang evolueert doorheen de jaren. Een aanrader voor iedereen die op een leuke manier beter wil leren begrijpen hoe transpersonen in de wereld staan en welke problemen ze ervaren. Hier is een link naar de eerste comics, eerst zijn er een paar losse grapjes en daarna begint de verhaallijn, die steeds intrigerender wordt.

Links internationaal

Links voor België

Advertenties