Bestaat er zoiets als feministische muziek? En waarom zijn feministes bezig met muziek? Bijvoorbeeld omdat we muziek mooi vinden, ontspannend, inspirerend, motiverend… Maar net zoals in andere vormen van (populaire) cultuur is de muziekwereld niet vrij van seksisme. Vrouwen die hun eigen bands oprichten en muziek schrijven en spelen, komen veel minder aan bod dan mannengroepen of groepen die enkel een vrouw hebben – typisch als zangeres – om een “sexy” imago te krijgen en zo meer te verkopen. Muziek gemaakt door vrouwen wordt ook steeds als “vrouwenmuziek” bestempeld – ongeacht de stijl die ze spelen -, bands die uit vrouwen bestaan worden “vrouwenbands” of “meidengroepen” genoemd – bij bands met alleen mannen wordt dit nooit gedaan, dat zijn “gewoon” muzikanten. Vrouwen en meisjes worden minder aangemoedigd om (bepaalde) instrumenten te spelen en bands op te richten. De berichtgeving over muzikantes en zangeressen in de pers is zelden seksisme-vrij en meestal wordt er commentaar over hun uiterlijk gegeven, meer zelfs dan over hun muziek of songteksten. Enzovoort.

Er zijn heel wat feministes die zelf muziek maken, in eender welk genre en met eender welke instrumenten. Feministische muziek heeft ook te maken met wat er gezegd en gespeeld wordt, en hoe. Teksten kunnen over allerlei feministische onderwerpen gaan: bijvoorbeeld over eigen ervaringen met zelfverdediging, over seksueel geweld, over vechten tegen seksisme in je omgeving, over lesbianisme, over abortus, over “sisterhood” en over het “f-woord” feminisme zelf. Veel feministische muzikantes maken harde muziek, die heel anders is dan “testosteronrock”. Platen worden wel eens in eigen beheer uitgebracht, zowel omdat dat een mooi grassroots idee is (en door het zelf te doen –DIY- behouden vrouwen de controle over hun werk), als omdat vrouwen die niet netjes binnen de mainstream afgeliktheid passen, geweigerd worden op de radio en bij grote platenmaatschappijen.

Daarom deze reeks over feministische muziek. We beginnen met de band Team Dresch en de queercore subcultuur waartoe zij gerekend kunnen worden. Volgende groepen en onderwerpen die in deze reeks (waarschijnlijk) besproken gaan worden zijn onder andere feministische platenlabels, radio, the Chicago Women’s Liberation Rock Band, L7, Bikini Kill, Ani DiFranco, foxcore en riot grrrl. Maar eerst dus Team Dresch… draai de volumeknop alvast omhoog!

team dresch

Als bijna twintiger was Donna Dresch een van mijn heldinnen. Ze speelde bas en gitaar in een groep die naar haar genoemd was (ondanks dat ze er niet in zong), had een platenlabel opgericht en schreef vroeger (fan)zines. Dat wilde ik ook allemaal doen. Ze ging daarnaast als “merch lady” mee op tour met groepen zoals Bratmobile, en was ook aanwezig op een van de optredens van Bratmobile in Utrecht (Nederland) waar ik zelf naartoe ben gegaan.

De band die naar Donna genoemd is heet Team Dresch, een Amerikaanse rockgroep opgericht in het begin van de jaren ’90 door Jody Bleyle (zang, gitaar, bas), Kaia Wilson (zang, gitaar) en Marci Martinez (drum) en Donna Dresch (gitaar, bas). Ze speelden een soort van indierock/punk en verwisselden onderling van instrumenten, iets wat ik erg leuk vind. Donna speelde voorheen o.a. in the Screaming Trees en Dinosaur Jr, Jody zat tegelijkertijd in Hazel, Kaia had in Adickdid gespeeld en Marci in Calamity Jane. Later werd Marci vervangen door Melissa York (ex-Born Against en ex-Vitapup) en toen Melissa en Kaia uit Team Dresch stapten, kwam Marci er opnieuw bij, naast Amanda Kelly op gitaar. Uiteindelijk is Team Dresch gesplit in 1998, maar recent zijn ze heropgericht en opnieuw begonnen met optreden. Dus ik hoop op een Europese tour en nieuwe nummers. Na de split van Team Dresch begonnen de leden in andere groepen te spelen zoals the Butchies (Melissa en Kaia), Infinite X’s (Jody), Davies vs Dresch (Donna), Family Outing (Jody), en Kaia zong ook solo als Kaia. Hier zijn een paar liedjes van enkele van die groepen:

Team Dresch kan als een queercore groep gezien worden. Queercore is zoiets als holebitransqueer-muziek. Het kan eender welk genre zijn, maar meestal ging het in de richting van punk of (indie)rock. Vanaf het midden van de jaren 1980 waren er enkele Canadese en Amerikaanse queer zine schrijversters [1] die de termen queercore en homocore [2] begonnen te gebruiken om de stoere heteropunks en hardcoremacho’s uit te dagen en hun eigen scene of gemeenschap te vormen. Al gauw volgden anderen hun voorbeeld, want niet alle holebi’s/queers hielden van deftige discoclubs. Naast Team Dresch werden onder andere Tribe 8, the Haggard en Pansy Division als queercore groepen gerekend. De groepen van tegenwoordig die zichzelf als queer bestempelen lijken qua muziekstijl meer electro/hiphop te spelen, maar er bestaan ook nog queerCORE groepen, die meer rock en punk spelen. Team Dresch en andere oudere queercore groepen hebben een hele lichting queer en feministische bands van vandaag beïnvloed zoals bijvoorbeeld Dusty Blinds, the Gossip, Dominatrix en (Hooker) [3]. Ook queer(core) zines worden nog steeds – en steeds meer – geschreven zoals Trans(in)formation, Clit Rocket, Fight Together, Her Dick, Crush en in België de Queer Gazet.

Donna Dresch begon in 1988 met haar eigen zine Chainsaw. Later bracht ze enkele cassettes onder dezelfde naam uit en al gauw veranderde Chainsaw in Chainsaw Records, een alternatief queer-feministisch platenlabel. Rond 1994 stond de website van Chainsaw online: http://www.chainsaw.com waarop ook een messageboard en chatroom te vinden was. “The community that came here were waaaay ahead of our time in this whole social networking web 2.0 thing” staat er nu op chainsaw.com te lezen en dat was ook zo. Naast posts over muziek en concertdata, waren er ook discussies over onder andere transgender en riot grrrl. Toevallig startten enkele andere leden van Team Dresch ook hun eigen platenlabels: Jody Bleyle zat achter Candy-Ass (dat veel heeft samengewerkt met Chainsaw) en Kaia Wilson richtte – samen met haar toenmalige vriendin Tammy Rae Carland – Mr Lady op dat onder andere CD’s van Le Tigre en video’s heeft uitgebracht.

Naast muziek zette Team Dresch zich ook in voor zelfverdediging voor vrouwen en meisjes. Op Candy-Ass werd een compilatie-CD/LP uitgebracht – genaamd Free To Fight – met daarop muziek (met natuurlijk onder andere een liedje van Team Dresch), spoken word, zelfverdedigingsinstructies en verhalen over situaties met geweld en zelfverdediging. In het bijbehorend CD-boekje stond nog meer informatie, ervaringen en tekeningen ivm zelfverdediging. Tijdens de optredens van Team Dresch uit die periode werden op het podium zelfverdedigingstips gedemonstreerd door de zelfverdedigingsinstructor Alice Stagg. De tekst van het liedje “DA Don’t Care” gaat over hun eigen ervaring met seksueel geweld op tour:

they tell you it’s a lie your word against his so tell me who’s right and how was he supposed to know i know what to do with this body i had on a polyester basketball uniform and i can’t forget this if i try i know what to do with this body

Team Dresch heeft twee full-albums uitgebracht, “Personal Best” en “Captain My Captain”, en verschillende 7”’s, onder andere op het label Kill Rock Stars. Ook al zijn de songteksten van Team Dresch misschien niet superactivistisch, toch hebben ze vaak een lesbische en persoonlijk-politieke inhoud en veel humor. Hier zijn enkele fragmenten van teksten van Team Dresch om je daarvan een idee te geven:

Growing up in Springfield:

when i was fourteen i fell in love with her in metal shop she said kaia come pray with me we sat on her bed and we held our hands together she told me i needed god i told her i just needed her when i was fifteen i liked to start fires and drive my parents truck to the jasper store things were out of control i couldn’t stop to see others the ones like me were not far from reach when i was sixteen she said to me you have a demon possession i said what the fuck does that mean she said she couldn’t be my friends those were the worst days of my life and all the hick boys loved to harass me so i flaunted my hatred of the flag my mother cried when i shaved my head

I’m Illegal:

i’m afraid walking down the street holding hands with my girlfriend that some cop is gonna arrest me (uh, excuse me ladies) sometimes i think i’ve even done something wrong invite me in show me around make me feel safe i am illegal i’m nearly gone i have this vivid memory of being in a boat with a friend i was 11 i said girls can’t get married to each other i remember thinking how fucked up that was. you say you have a ban on affection did i hear you right?

Musical Fanzine:

There’s a wig wearing boy named psychic Al. what’s he’s looking for, he won’t find in school He stays up late, flipping through tapes Listening to songs he’s heard a hundred times, but nothing’s there Hey you, say what he needs to hear Queer sex is great, it’s fun as shit don’t worry Jesus is dead and God don’t exist and swearing is fun, it’s funner than piss, that’s it’s stupid is a cruel and classist myth. Queer sex is great, it’s fun as shit, Don’t kill yourself cause people can’t deal with your brilliance Sometimes I can’t remember why i want to live Then i think of all the freaks and i don’t want to miss this It’s just like Donna said it depends where you’re at in your head.

Grappig liedje om hard mee te brullen:

Song For Anne Bannon:

Straight woman, mid-30s, long hair in a braid, rubber sandals, two kids in a shopping cart, her husbands in the cracker aisle, Supermarket. Hey that girls looking at my butt! Wait, is that a girl or a boy or what? You’re just a subject of our test- a new form of intimidation called lesbian experimentation. Rock singers, high school girls, bank tellers,… every girl hanging on her boyfriends arm, your boss, lady cop, your best friends mom! Hey that girls looking at my butt! Wait, is that a girl or a boy or what? You’re just a subject of our test. A new form of intimidation called lesbians are best!

Andere – opvallende – songtitels zijn onder andere “Hate the christian right” en “Fagetarian and dyke”.🙂 Hier kan je dat laatste nummer beluisteren:

Op de myspace van Team Dresch (http://www.myspace.com/teamdresch) en Chainsaw (http://www.myspace.com/chainsawrecords) kan je nog liedjes beluisteren. En natuurlijk kan je er ook ook “friends” worden en laten weten wat je van de muziek vindt…

En om af te sluiten, nog paar live filmpjes van recente optredens van Team Dresch:

Noten

[1] Zines zijn zelfgemaakte en zelfgedistribueerde magazines. Ik gebruik de uitgangen “-erster” en “-ersters” (zoals in “schrijversters”) als genderneutraal.

[2] Homocore was ook de naam van een zine. Het is hier downloadbaar: qzap.org

[3] Die haakjes rond (Hooker) horen bij de bandnaam. Leuke groep trouwens, zeker eens live zien als je de kans krijgt.

Link

In het magazine van het Regenbooghuis in Brussel, The Rainbow Times, staat een dossier over muziek en homoseksualiteit (“rock, queer core, pop rock & metal”). Binnenkort in het Nederlands te lezen in het archief.