Zoals een zombie in een slechte film duikt de pornocultuur steeds weer op, alsmaar stinkender en stinkender… Dit is het eerste deel, een korte inleiding over het probleem van de pornocultuur, in wat belooft een lange reeks te worden… Zie ook de andere delen in de reeks.

Zie ook het meer recente artikel De leugens van de pornocultuur.

De productie van pornografie

Het maken van pornografie zorgt voor veel geweld op vrouwen. Er zijn veel vrouwen, vaak ook minderjarigen, die gedwongen worden om deel te nemen aan die industrie. Er zijn veel vrouwen die eerst slachtoffer worden van mensenhandel en dan bijvoorbeeld in de prostitutie- en pornoindustrie terechtkomen.

We moeten ons de vraag stellen of een vrouw ooit wel volledig vrij kan kiezen voor deel te nemen in een dergelijke industrie. Gedwongen door het seksistische en kapitalistische systeem waarin we leven, zien veel vrouwen hun keuzes beperkt. Als ze al keuzes zien, en er niet gewoon in gedwongen worden door misbruik, foute partners en/of pooiers. Laten we zeggen dat die keuzevrijheid op zijn zachtst gezegd zwaar beperkt is. Dat wil zeggen dat een heleboel vrouwen onvrijwillig deelnemen aan die industrie. Dat wil zeggen dat een heleboel vrouwen eigenlijk verkracht worden, en die verkrachting wordt gefilmd, en die beelden gebruiken miljoenen mannen dan voor hun plezier.

“as Linda Marchiano said of Deep Throat, “every time someone watches that film, they are watching me being raped”” —Andrea Dworkin, Pornography: Men Possessing Women [5]

“Look at the industry’s biggest star, Jenna Jameson, who appears to control her business life. However in her book she reports that she was raped as a teenager and describes the ways in which men in her life pimped her. Her desperation for money also comes through when she tried to get a job as a stripper but looked too young — she went into a bathroom and pulled off her braces with pliers. She also describes drug abuse and laments the many friends in the industry she lost to drugs. And this is the woman said to have the most power in the pornography industry.”—Gail Dines & Robert Jensen, Pornography is a left issue [6]

Toegegeven, er zijn zeker gradaties van “vrije keuze” in die industrie, er zijn zeker vrouwen die er “zelf voor kiezen” – met alle beperkingen die de seksistische en kapitalistische maatschappij waarin wij leven met zich meebrengt.

“A critique of pornography doesn’t imply that freedom rooted in an individual’s ability to choose isn’t important, but argues instead that these issues can’t be reduced to that single moment of choice of an individual. Instead, we have to ask: What is meaningful freedom within a capitalist system that is racist and sexist?”—Gail Dines & Robert Jensen, Pornography is a left issue [6]

Er is een veel grotere link tussen mensenhandel, prostitutie en pornografie dan de meeste mensen weten.

Als je naar pornografie kijkt, weet je dan zeker dat de vrouwen die meespelen in die porno er zelf voor gekozen hebben? Hoe kan je dat zeker weten? En als dat niet zo is, kijk je dan voor je pleziertje naar een vrouw die gedwongen is, die dus verkracht wordt? En wat vind je daar dan van?

De porno-industrie is een vijandig en gewelddadig bastion van vrouwenhaat.

De beelden in pornografie

De porno-industrie is in een soort race naar beneden steeds gewelddadiger en extremer geworden, de zogenaamde mainstream pornografie draagt een onmiskenbare vrouwenhaat in zich. Ondertussen is de rest van de samenleving ook veranderd, onder andere door die pornografie, zoals bijvoorbeeld beschreven door de documentaire Beperkt Houdbaar van Sunny Bergman en het boek Female Chauvinist Pigs van Ariel Levy [7]. Verder zien we de opmars van volledig geschoren porno(kinder)vagina’s, strings voor kinderen, en nog veel meer walgelijks.

Wij beweren hier niet dat pornografie op directe wijze verkrachting veroorzaakt. Het vaststellen van een oorzakelijk verband is, zoals iedereen met een beetje wetenschappelijke kennis wel weet, niet gemakkelijk, zeker als het over complexe zaken in de sociale wereld gaat. Maar er zijn teveel onderzoeken, teveel verhalen en ervaringen van vrouwen die voor ons duidelijk maken dat er wel degelijk een probleem is.

Pornografie kan bijdragen tot een seksistisch klimaat, waarin vrouwen gezien worden als objecten die er zijn voor het plezier van mannen. Pornografie draagt volgens veel onderzoek bij tot seksuele verharding, het zien van vrouwen als objecten die te koop of te nemen zijn, en het geloof in verkrachtersmythes (“eigenlijk willen vrouwen altijd”, “ze zeggen nee maar bedoelen ja”, e.d.)

De maatschappij waarin wij leven

De meeste mensen zien niet direct een probleem met pornografie. Dat is, volgens veel feministes, omdat de pornocultuur zodanig is doorgedrongen dat we die haast niet meer kunnen zien – ze is hegemonisch geworden, we zien ze niet zoals we de lucht die we inademen niet zien.

Volgens de meeste feministes moet het wel mogelijk zijn om erotische beelden te hebben met vrouwen, die niet seksistisch, onderdrukkend of objectiverend zijn. Maar dat wil nog niet zeggen dat ze in deze maatschappij probleemloos kunnen bestaan.

“[…] the cultural products of mega-corporations are much more like advertising than they are like art. When powerful and profit-hungry entities go hunting for market share at any cost, what those entities will produce and sell is whatever gets the most people in the gut the fastest and makes them want more of that now. This will never be equality. It will never be complexity. It will never be anything thoughtful or meaningful or reflective. Not ever.”—Rebecca Whisnant [1]

Een visie op alternatieven

Heel veel mensen hebben een probleem met de conservatieve “seks is iets voor na het huwelijk” principes. Wij ook. Als feministes ergens voor zijn, dan is het wel de seksuele bevrijding van vrouwen. Wij hebben behoefte aan alternatieven. Maar we willen geen nepbevrijding, ons verkocht door de imagomakers van kapitalistische bedrijven. En ook geen nepbevrijding, die feministisch lijkt maar eigenlijk ons in een ander hokje duwt: dat van de gewillige, seksueel beschikbare, “bevrijde en sterke” stoeipoes, die eigenlijk weer precies is wat mannen willen: beschikbaar als seksobject. Wij verwerpen zowel het opsluiten van vrouwen in onderdrukkende instellingen als het huwelijk, als de nepbevrijding door kapitulatie aan de pornocultuur. Pornografie is geen alternatief, het is een deel van het probleem.

“There can be no equality in porn, no female equivalent, no turning of the tables in the name of bawdy fun. Pornography, like rape, is a male invention, designed to dehumanize women … Pornography is the undiluted essence of anti-female propaganda.”—Susan Brownmiller, Against Our Will: Men, Women, and Rape [9]

Een persoonlijke noot

Er wordt niet vaak gepraat over seksueel geweld, vrouwen hebben het moeilijk om daar over te praten. Wij, feministes, horen daar vaker iets over. En dat is niet grappig. Dat geweld is gruwelijk en pijnlijk en het kan heel lang duren om daar overheen te geraken.

Het is niet grappig voor ons om te horen van mensen die verkrachtingsfilms gaan laten zien of dat al gedaan hebben (Deep Throat) en daar geen problemen mee zien. Feministische theorie is gebouwd op de werkelijke ervaringen van vrouwen, het geweld en de pijn en de gevoelens die wij ervaren.

Meer lezen?

Zie ook de andere delen in de reeks over pornocultuur.

Bronnen

[1] Rebecca Whisnant, Not Your Father’s Playboy, Not Your Mother’s Feminist Movement – Contemporary Feminism in a Porn Culture, 2007, http://www.saidit.org/archives/jun06/article5.html
[2] Catharine MacKinnon, Only Words
[3] Robert Jensen, Getting off – pornography and the end of masculinity,
[4] Christine Stark & Rebecca Whisnant (eds), Not for sale – feminists resisting prostitution and pornography,
[5] Andrea Dworkin, Pornography: Men Possessing Women, 1989, http://www.nostatusquo.com/ACLU/dworkin/PornIntro1.html
[6] Gail Dines & Robert Jensen, Pornography is a left issue, http://www.zmag.org/znet/viewArticle/4868
[7] Ariel Levy, Female Chauvinist Pigs – de opkomst van de bimbocultuur, 2005
[8] Andrea Dworkin, I Want a Twenty-Four-Hour Truce During Which There Is No Rape, 1983, http://www.nostatusquo.com/ACLU/dworkin/WarZoneChaptIIIE.html
[9] Susan Brownmiller, Against Our Will: Men, Women, and Rape, 1975